نشست هم اندیشی عروسک سازان برگزار شد بازگشت به خود از راه عروسک ها

به گزارش صد کادو در دومین نشست «هم اندیشی عروسک سازان»، در پنجمین جشنواره ملی اسباب بازی کانون چنین مطرح شد: استفاده از عروسک کمک می نماید تا افراد به هویت خودشان بازگردند.
به گزارش صد کادو به نقل از ایسنا، در این جلسه لیلا کفاش زاده، پژوهش گر سازمان میراث فرهنگی و فعال حوزه عروسک، ویدا ملکی، رئیس دبیرخانه شورای نظات بر اسباب بازی، آزاده بیات، داور چهارمین و پنجمین جشنواره ملی اسباب بازی، افسانه احسانی، احیاکننده عروسک های بومی و نیلوفر جلیلوند، طراح و عروسک ساز حضور داشتند.
ملکی با اشاره به این که جشنواره اسباب بازی فرصتی برای گردهم آمدن عروسک سازان فراهم نموده است، اظهار داشت: من می دانم که همه شما سفیران فرهنگی خوبی خواهید شد و دنیای عروسک ها را زنده خواهید کرد. من امیدوارم عروسک های شما در سال های آینده در خانه تک تک ایرانیان حضور پیدا کنند و جایگزین عروسک هایی باشند که امروز ما نگرانی هایی در مورد تاثیرات آنها بر کودکان مان داریم.
سپس در این هم اندیشی تمام عروسک سازان خودشان و کارهای شان در حوزه عروسک سازی را معرفی کردند.
ثبت نحوه ساخت عروسک و فرهنگ وابسته آن در میراث فرهنگی
کفاش زاده، پژوهش گر سازمان میراث فرهنگی و عضو شورای کتاب کودک، در این نشست اظهار داشت: این که می بینیم امروز به راحتی درباره عروسک سازی صحبت می شود، موضوعی که در گذشته به سختی می توانستیم درباره آن حرف بزنیم، خودش جای خوشی دارد که حالا در کانون پرورش فکری این همه عروسک ساز گردهم جمع شده اند.
او افزود: عروسکی در لیست میراث ناملموس فرهنگی ثبت می شود که متعلق به یک قوم، فرهنگ و جامعه باشد. کسی ساخت این عروسک ها را به کسی آموزش نداده است. عروسکی است که بازماندگان یک فرهنگ در ذهنشان ثبت کرده اند و متعلق به شخصی خاص نیستند.
کفاش زاده با اشاره به اینکه خود عروسک ها ثبت نمی شوند، اظهار داشت: در میراث روش ساخت اصیل و سنتی عروسک ها ثبت می شود، نه خود عروسک. بنا بر این به آن، فرهنگ ناملموس گفته می شود. در واقع ما روش ساخت عروسک و فرهنگ وابسته به آنرا ثبت می نماییم. به این معنا که وقتی عروسک ترکمن ثبت می شود، خواه ناخواه فرهنگ بازی دختر ترکمن با این عروسک هم در کنارش به ثبت می رسد.
وی در ادامه توضیح داد: این عروسک ها به نام آن منطقه، روستا و شهری که از دلش بیرون آمده اند، ثبت می شوند. برای ثبت هر کدام از این عروسک ها پرونده ای در میراث باز می شود که یک نفر مسئول آن است و هیچگاه معلوم نمی گردد چه کسی کدام عروسک را ثبت کرده است.
کفاش زاده اشاره کرد: ثبت عروسک در میراث شرایط دیگری هم دارد، مثلاً اینکه عروسک باید منافاتی با فرهنگ نداشته باشد، باید با محیط زیست سازگار باشد، به توسعه پایدار زنان و کودکان کمک نماید و دارای قدمتی بیشتر از ۵۰ سال باشد.
حمایت از تولیدکنندگان عروسک در شورای نظارت بر اسباب بازی
ملکی، رئیس دبیرخانه شورای نظارت بر اسباب بازی، با اشاره به حمایت این شورا از عروسک سازان اظهار داشت: شورای نظارت بر اسباب بازی از سال قبل برای پشتیبانی از اسباب بازی سازان تخفیف ۵۰ درصدی برای ثبت عروسک در نظر گرفت.
او افزود: ما از تمام عروسک هایی که به شورای نظارت بر اسباب بازی عرضه شد، استقبال کردیم، اما تفاوت ما با میراث فرهنگی در ثبت عروسک این است که با ثبت هر عروسک به نام طراح، فرصت قانونی دفاع از حق طراحی را برایشان فراهم کردیم.
جایگاه عروسک در هویت سازی
احسانی، کارآفرین حوزه عروسک، در این جلسه اظهار داشت: دغدغه اصلی ما فرهنگ و طبیعت بود، بدین سبب باید شغلی برای افراد ایجاد می کردیم که با فرهنگ و محیط زیست سازگار باشد. گروه ما هیچ کاری برای احیا یا بازسازی عروسک های قدیمی انجام نداده است، ما فقط به سازندگان کمک می نماییم که این هنرها را به شکل قابل استفاده ای تولید کنند.
او افزود: ما از سال ۸۰ در گردشگری پایدار به این نتیجه رسیدیم که استفاده از عروسک کمک می نماید تا افراد به هویت خودشان بازگردند. گردشگری پایدار در واقع گردشگری مسئولانه است.
الهام گرفتن از عروسک های ثبت شده در میراث فرهنگی
در بخش دیگری از این جلسه، بیات با اشاره به حضور گسترده عروسک ها در جشنواره اسباب بازی اظهار داشت: ما امسال توانستیم در این جشنواره بخش عروسک ها را به شکل جداگانه ای داوری نماییم. من به واسطه ارتباط کاری که با موزه عروسک های ملل و عروسک های فرهنگ ایران دارم، خواسته ام این است که ما به فرهنگ خودمان بازگردیم. به سراغ عروسک هایی برویم که از حافظه تاریخی ما نشات می گیرند. چون خیلی از این فرهنگ ها در معرض فراموشی قرار دارند.
او اشاره کرد: روش ساخت این عروسک ها که در میراث فرهنگ ثبت شده اند، می تواند منبع خوبی برای الهام ما در عروسک سازی باشد. لازم نیست حتما به بازآفرینی عروسک های قدیمی روی بیاوریم. حتی استفاده کردن از این روش های ساخت می تواند به ما کمک نماید. چون تمام این عروسک ها شناسنامه و عقبه تاریخی دارند.
جلیلوند، فعال حوزه عروسک درباره ثبت انجمن طراحان عروسک ها اظهار داشت: عروسک سازان چه آن هایی که عروسک خلاقانه تولید می کردند یا حتی کپی کار بودند، جایی برای این که کنار هم باشند نداشتند. جایی که خواسته های خودشان را به گوش مسئولان برسانند. ما پارینه نخستین جلسه عروسک سازها را داشتیم و درباره تشکیل انجمن صحبت کردیم.
او افزود: به خاطر مشکلاتی که در میان راه به آنها برخورد کردیم، ثبت انجمن به تعویق افتاد. چون وزارت کار شرایطی دارد که برای ثبت انجمن مهم می باشد. من در طول این یک سال تمام تلاشم را کردم تا این مسائل حل شوند. در این یک سال اتفاقات مختلفی افتاد.
بنا بر گزارش روابط عمومی و امور بین الملل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، جلیلوند با نقطه عطف خواندن جشنواره اسباب بازی اظهار داشت: این جشنواره نقطه عطفی برای این اتفاق بود که عروسک سازان وارد دنیای واقعی بشوند. امیدوارم حضور در این جشنواره تجربیات خوبی برای تان به همراه داشته باشد. هم اکنون کارگروه عروسک در انجمن تولیدکنندگان اسباب بازی ایران راه اندازی کردیم. من بعنوان مدیر کارگروه انتخاب شدم و امیدوارم این کارگروه روند درستی برای مان به ارمغان بیاورد.
پنجمین جشنواره ملی اسباب بازی با شعار «تمرین زندگی» از ۷ تا ۱۳ دی ۱۳۹۸ همه روزه از ساعت ۹ تا ۱۹ میزبان علاقه مندان در مرکز آفرینش های فرهنگی هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان واقع در خیابان حجاب تهران خواهد بود.