مهاجرت در کشور ما به فرهنگ تبدیل گشته است؟

صد کادو: یک مدرس دانشگاه اظهار داشت: فرهنگ مهاجرت هنوز عمومیت پیدا نکرده است اما این مورد در قشر جوان تحصیل کرده دانشگاهی بعنوان یکی از گزینه های مهم زندگی در کنار ازدواج مطرح گردیده است.
رسول صادقی در گفت وگو با ایسنا، درباره مهاجرت که کم کم در حال تبدیل به یک فرهنگ است، اظهار نمود: مسئولان باید بحث مهاجرت را جدی بگیرند چونکه مسئله سرمایه انسانی در بین است و بخش قابل توجهی از این سرمایه نیروی جوان و تحصیل کرده کشور ما هستند که عموما از ایران مهاجرت می کنند یا این مورد را در برنامه زندگی شان قرار داده اند. زمانی که این مورد تبدیل به موج و جریان شود، بحث فرهنگ مهاجرت اتفاق می افتد.
او افزود: مدتی پیش یکی از دوستان من که مدرس زبان در یکی از مؤسسه ها است، اظهار می کرد این روزها نسبت به گذشته سرش شلوغ تر شده، چونکه همه به فکر رفتن هستند و او باید شب و روز به شکل خصوصی و غیر خصوصی زبان انگلیسی تدریس کند. این مورد نشان داده است تمایل به مهاجرت افزایش پیدا کرده و تبدیل به اقدام شده است.
این جمعیت شناس با اشاره به اینکه آمار و اطلاعات دقیقی از موج جدید مهاجرت ها وجود ندارد، اعلام نمود: اما آنچه در اطراف می بینیم مبین آن است که در چند ماه اخیر خیلی از مردم بخصوص جوانان تحصیل کرده به مهاجرت تمایل پیدا کرده اند. البته قبل از این هم بر مبنای پیمایش های ملی که انجام شده بود، تمایل بالای مردم بخصوص جوانان را به مهاجرت نشان می داد.
صادقی با اشاره به اینکه این تمایل هم تحت تاثیر یکسری شرایط قرار می گیرد، اضافه کرد: مردم بر مبنای تاثیرات حال حاضر تصمیم می گیرند که برنامه مهاجرت خویش را به اقدام تبدیل کنند. با عنایت به شرایط اقتصادی، بحث بیکاری و احساس نا امنی که افراد دارند، بسیاری نمی توانند برای فردای خود برنامه ریزی کنند چونکه نمی دانند مقرر است چه اتفاقی در کشور بیفتد. این مورد ها تمایلاتی که مردم برای مهاجرت داشته اند را از بالقوه به بالفعل تبدیل می کند.
او اظهار نمود: بعضی از دانشجویان من که تا چند وقت پیش برنامه ای برای مهاجرت نداشتند حالا آغاز به خواندن زبان و گرفتن مدرک در این زمینه کرده اند. متاسفانه مجموعه شرایطی که اتفاق افتاده، چنین وضعیتی در جامعه بوجود آورده است. هر چند که مهاجرت می تواند برای افراد یک فرصت باشد تا به دنبال شرایط بهتر زندگی باشند و قابلیت ها و پتانسیل های خویش را نشان دهند و پیشرفت کنند.
این مدرس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، اظهار داشت: اگر افرادی که مهاجرت می کنند احساس تعلق اجتماعی بالایی به جامعه خود داشته باشند، می توانند پس از مهاجرت، ظرفیت ها و پتانسیل هایی را که کسب می کنند، به جامعه خود هم برگردانند. مهاجرت ایرانی ها از نوع مهاجرت های بی بازگشت یا با بازگشت کم است و درصد افرادی که بر می گردند بسیار پایین است بنابراین ما به خوبی نتوانستیم از فرصت مهاجرهای بین المللی خودمان استفاده نماییم.
صادقی افزود: اما بعضی از کشورها همچون چین و هند که درگیر موج های مهاجرتی بودند از چنین ظرفیت هایی استفاده کردند و زمینه های بازگشت و هم چرخش نخبگان خویش را فراهم کردند و به توسعه رسیدند. اما تمایل بازگشت ایرانی هایی که مهاجرت می کنند به کشور خودشان بسیار پایین است.
این جمعیت شناس با اشاره به اینکه البته با وجود مسائل و مشکلات اقتصادی بسیاری که در سطح کشور وجود دارد، زندگی در جریان است، افزود: شبکه های اجتماعی بار منفی بسیاری در این زمینه منتقل می کنند که سبب شده امید اجتماعی بیش از پیش پایین بیاید و از سوی دیگر شاهد کاهش اعتماد اجتماعی باشیم. در چنین شرایطی تعلقات فرهنگی- اجتماعی نسل جدید در خانواده که وطن در آن مفهوم پیدا می کند کاسته می شود.