به گزارش صد کادو به نقل از مهر، آئین رونمایی از «نخستین داده نمای استریم صنعت بازی ایران با تأکید بر پلت فرم های بومی» با حضور محمد حاجی میرزایی، مدیر بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری، محمدعلی امینی، نماینده دیتاسنتر کاوی نمافر، فرزانه شریفی، معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری شنبه ۲۳ آبان در بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری برگزار شد.
محمد حاجی میرزایی، مدیر بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری، درباره ی اهمیت نقش استریمرها در شبکه ارزش بازیهای ویدئویی اظهار داشت: سال جاری نقش استریمرها در شبکه ارزش بازیهای ویدئویی برای ما جدی تر از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. تلاش ما بر این است که این نقش را که تابحال کمتر از میزان حقیقی آن دیده شده، جدی تر بگیریم و برای به رسمیت شناختن آن، شناسایی مشکلات و اتصال بهتر آن به شبکه ارزش بازیهای ویدئویی، سیاست هایی در سطح کشور تدوین نماییم.
حاجی میرزایی اضافه کرد: گام اول در این راه، شناخت دقیق اشخاصی است که درباره ی آنها صحبت می کنیم؛ این که چه گروههای سنی دارند، چه سهمی از جامعه را می سازند، چه تعداد مخاطب دارند، چه فعالیتهایی انجام می دهند، چند نفر هستند و در چه رسانه ها و پلت فرم هایی محتوا تولید می کنند. زمانی که داده های دقیق در اختیار داشته باشیم، سیاستگذاری معنای جدی تری پیدا می کند و می توانیم میزان اثرگذاری سیاستها را هم بسنجیم متوجه شویم که بعد از اجرای یک سیاست مشخص، چه تغییراتی در این زمینه اتفاق افتاده است.
مدیر بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری با اشاره به داده نمای استریمرهای گیم ایرانی مبتنی بر پلت فرم آپارات اظهار داشت: فاز اول جمع آوری داده ها، همین گزارشی است که امروز دوستان عرضه می کنند. تمرکز این گزارش بر پلت فرم های بومی است. البته می دانیم که بعضی از استریمرها در پلت فرم های غیربومی هم مشغول تولید محتوا هستند که در فازهای بعدی به این مطالعه اضافه خواهند شد. بنابراین، آماری که درحال حاضر عرضه می شود، آمار کامل استریمرهای ایران نیست، بلکه مربوط به قسمتی از استریمرهایی است که در پلت فرم های بومی فعالیت می نمایند. توضیحات دقیق تر درباره ی این آمار را دوستان عرضه خواهند کرد.
او افزود: این مطالعه ۷ هزار و ۴۷۵ استریمر را دربرمی گیرد که در مجموع حدود ۳۲ میلیون دنبال کننده دارند. ویدیوهای تولیدشده توسط این استریمرها که تعداد آنها به حدود ۵۱۲ هزار ویدئو می رسد، در این مطالعه بصورت تمام شماری بررسی شدند و در مجموع ۱۲.۸ میلیارد بازدید داشتند.
حاجی میرزایی با اشاره به قابلیت های داشبورد زنده این مطالعه بیان کرد: این آمار و ارقام در داشبوردی عرضه شدند که درحال حاضر بصورت زنده در دسترس می باشد و هر نیم ساعت یک مرتبه، برمبنای رفتار استریمرها و بینندگان، بروزرسانی می شود. این داده ها در گام نخست به ما نشان می دهند که با یک رسانه بسیار بزرگ مواجه هستیم؛ رسانه ای که تعداد مخاطبان آن خیلی بیشتر از چیزی است که حتی خودمان تصور می کردیم. میزان بازدیدها و تعداد اشخاصی که در این زمینه مشغول تولید محتوا هستند، اعداد و ارقام قابل توجهی را نشان داده است.
مدیر بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری اشاره کرد: رصد این حوزه و عرضه اطلاعات دقیق درباره ی آن، گام اول برای آن است که تمامی ارکان کشور بتوانند نقش استریمرها را به عنوان ظرفیتی پرارزش برای اقتصاد بازی، فرهنگ سازی و همینطور جلوگیری از صدمه های اجتماعی به رسمیت بشناسند و از این ظرفیت به صورت جدی تری بهره گیرند.
او در ادامه با تکیه بر ضرورت توجه به دغدغه های کنشگران این حوزه اظهار داشت: طبیعتاً اولین اقدامی که بعد از این مرحله باید صورت گیرد، شنیدن صحبت ها و دغدغه های استریمرهاست تا ببینیم ما به عنوان متولی حوزه بازیهای ویدئویی در کشور، چه اقداماتی می توانیم برای آنها انجام دهیم.
حاجی میرزایی درباره ی خصوصیت های این مطالعه توضیح داد: پژوهشی که امروز عرضه می شود، در چارچوب یک داشبورد زنده طراحی شده و اولین داشبورد زنده مجموعه بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری در این زمینه شمرده می شود. این داشبورد امکان رصد زنده تغییرات و تحولات این حوزه را فراهم می آورد. این کار به همت دوستان ما در نمافر و همینطور دایرکت، به عنوان بخش پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری، انجام شده است.
مدیر بنیاد ملی اضافه کرد: همانطور که در آغاز صحبت هایم اشاره کردم، در مراحل بعدی مقرر است پلت فرم های غیربومی هم به این مجموعه اضافه شوند تا بتوانیم داده نمای جامع تری از استریمرهای ایرانی، مخاطبان، موضوعات فعالیت، دغدغه ها و شیوه تولید محتوای آنها داشته باشیم. همینطور بتوانیم بررسی نماییم که چه تعداد از آنها بصورت جدی فعالیت می نمایند و مخاطبانشان به چه شکل و در چه قالب هایی از محتوای تولیدشده استفاده می نمایند.
مدیر بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری افزود: تیم تعداد استریمرها بسیار زیاد است و چند استریمر شاخص را می شناختیم که هرکدام چند میلیون مخاطب داشتند. گاهی ممکن بود یکی از این افراد در یک رویداد حضور پیدا کند و به سبب داشتن طرفداران بسیار زیاد و متنوع، فضای آن رویداد را تحت تاثیر قرار دهد. اما این مطالعه اولین تجربه ای است که در آن اطلاعات این حوزه بصورت تمام شماری گردآوری می شود.
او در آخر بیان کرد: این تکنیک با پیمایش، نظرسنجی یا بررسی داده های مبتنی بر نمونه گیری متفاوت است و امکان شناخت دقیق تری از وضع موجود را فراهم می آورد. تلاش ما این است که در تمام بخش های شبکه ارزش بازیهای ویدئویی به چنین سطحی از آمار و اطلاعات دقیق و تمام شماری برسیم. این مسیر از حوزه استریمرها شروع شده است.
داده نمای استریمرها، ابزاری برای شناخت عمیق تر دنیای استریمینگ های ایرانی
محمدعلی امینی، نماینده دیتاسنتر کاوی نمافر، درباره ی منابع داده ای و نحوه جمع آوری اطلاعات این مطالعه اظهار داشت: سه نوع منبع داده ای داریم. نوع اول، داده های ثبتی هستند. نوع دوم، داده های پیمایشی هستند که با تأخیر انجام می شوند و مراکز مختلف پیمایشی، این بررسی ها را انجام می دهند. نوع سوم، داده هایی هستند که در فضای مجازی وجود دارند و در دسترس همه هستند، اما جمع آوری آنها به برنامه ریزی و تخصص نیاز دارد.
امینی افزود: داده های ثبتی و داده های پیمایشی، معمولا با تأخیر عرضه می شوند. داده های پیمایشی برمبنای یک نمونه آماری جمع آوری می شوند و مراکز مختلف، نمونه ها و گزارش هایی را از این جهت عرضه می کنند. بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری هم گزارش نهائی خودرا در چارچوب یک نمونه آماری عرضه می کند که این گزارش هر دو سال یک مرتبه صورت می گیرد.
نماینده مرکز نمافر بیان کرد: در این مورد، دانش برنامه نویسی و دانش تخصصی اهمیت دارد. در عمل زمانی این اتفاق امکانپذیر می شود که داده ها وجود داشته باشند و مشخصات آنها جمع آوری شده باشد تا بتوان اطلاعات دقیق را عرضه کرد.
او با اشاره به آغاز بررسی داده های آپارات اظهار داشت: در این مطالعه، کار را از آپارات آغاز کردیم. از ۱۱ تیرماه این اتفاق رقم خورد و از آن زمان، بصورت ساعتی داده های مختلفی دریافت کردیم. این روند ادامه داشت تا این که در نقطه ای، تقریبا در اواخر مردادماه، اصطلاحاً به یک خط افقی رسیدیم؛ یعنی از آن زمان به بعد، ثبت نامی های این حوزه را داریم که به مجموعه اطلاعات اضافه می شوند.
امینی اضافه کرد: شاید قسمتی از اطلاعات را در اختیار نداشته باشیم، اما همین اطلاعات می تواند تا حدود ۹۰ درصد به ما کمک نماید تا متوجه شویم با چه فضای رسانه ای بزرگی مواجه هستیم و این فضا تا چه اندازه مؤثر است. فعالیت این عزیزان بصورت زنده صورت می گیرد و اطلاعات جدیدی بصورت مستمر در اختیار ما قرار می گیرد.
امینی افزود: در گام نخست، مقرر است این اطلاعات به مجموعه داده های ما اضافه شود و در مراحل بعدی هم اطلاعات بیشتری از این حوزه جمع آوری خواهد شد. درحال حاضر، کار دراین خصوص شروع شده است و می توانیم داده های مفصل تری درباره ی این عزیزان داشته باشیم.
او با اشاره به قابلیت های داشبورد زنده اظهار داشت: این داشبورد به ما کمک می نماید تغییرات و اتفاقات را در لحظه ببینیم؛ این که آیا اتفاقی در این زمینه روی داده است یا نه و میزان آن چقدر بوده است. این اطلاعات می تواند به ما کمک نماید تا شناخت دقیق تری از وضع موجود داشته باشیم.
نماینده دیتاسنتر کاوی نمافر اشاره کرد: این داشبورد زنده، به عقیده من، یک رویکرد جدید است که می تواند در تحلیل های ما کمک کننده باشد. همینطور می توانیم از فرصتی که این عزیزان در اختیار صنعت بازی قرار می دهند، استفاده نمائیم و اطلاعات بیشتری درباره ی این بخش از صنعت داشته باشیم.
امینی در آخر با اشاره به اهمیت داده ها در این مطالعه اظهار داشت: مسئله داده ها در این زمینه اهمیت زیادی دارد و این اطلاعات می تواند به تحلیل بهتر وضعیت استریمرها و استفاده از ظرفیت آنها در صنعت بازی کمک نماید. داشبورد زنده هم این امکان را فراهم می آورد که تغییرات و اتفاقات این حوزه را در لحظه بررسی نماییم.
ماینکرفت، در صدر بازیهای محبوب استریمرهای ایرانی
فرزانه شریفی، معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری، در نشست خبری معرفی داده نمای استریمرهای ایرانی، با تشریح جزییات آماری این مطالعه، درباره ی نتایج بررسی جامعه استریمرهای فعال در آپارات اظهار داشت: این داشبورد در درجه نخست به ایجاد شفافیت آماری کمک می نماید. آن چه در این مرحله انجام داده ایم، نوعی تمام شماری از جامعه استریمرهاست؛ البته باید میان بخش های مختلف این جامعه تفکیک قائل شویم. در مرحله اول، جامعه استریمرهای فعال در پلت فرم آپارات مورد بررسی قرار گرفته است.
شریفی افزود: در مجموع، ۹۷۷۷ کانال در بخش اسکرین آپارات و ۷ هزار و ۴۷۵ استریمر گیم در این پلت فرم شناسایی شده اند. این تعداد تقریبا بیشتر از ۸۰ درصد جامعه مورد بررسی را تشکیل می دهد. این استریمرها در مجموع حدود ۳۲ میلیون دنبال کننده دارند و تابحال حدود ۱۲.۸ میلیارد بازدید برای محتوای آنها ثبت شده است. همینطور از آغاز آغاز فعالیت این مطالعه تا ۲۱ آبان، در مجموع ۵۱۲ هزار ویدئو مورد بررسی قرار گرفته است.
معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری با اشاره به بازیهای محبوب در بین استریمرها بیان کرد: بازی هایی مانند ماینکرفت، کال آو دیوتی و جی تی ای همچون بازیهای مورد توجه استریمرها هستند؛ اما رشد روبلاکس نسبت به سایر بازیها بسیار چشم گیر بوده و این بازی در صدر بازیهای محبوب قرار گرفته است.
او افزود: بطور میانگین، گاهی تا ۱۰۰ استریمر جدید در این زمینه ثبت می شوند. همین امروز، قبل از آغاز این برنامه، داشبورد جامعه استریمرهای بنیاد را بررسی کردیم و متوجه شدیم که از ۲۱ آبان تا امروز، حدود ۱۰۰ استریمر دیگر به این مجموعه اضافه شدند. بنابراین، درحال حاضر تعداد استریمرهای شناسایی شده از ۷ هزار و ۵۰۰ نفر هم فراتر رفته است.
شریفی با اشاره به اولین تیپ شناسی انجام شده از جامعه استریمرها اظهار داشت: ما برای اولین بار یک تیپ شناسی از جامعه استریمرها انجام دادیم. این تیپ شناسی در شش دسته بندی انجام شده که با دسته بندی خود آپارات متفاوت می باشد. ما برمبنای فاکتورهای آماری مختلف، همچون تعداد بازدید، تعداد دنبال کنندگان و میزان بازدید ویدیوها، تلفیقی از این فاکتورها را به دست آوردیم و برمبنای آن، جامعه استریمرها را در شش گروه دسته بندی کردیم.
او اضافه کرد: این شش گروه شامل «ستاره»، «حرفه ای»، «کارخانه محتوا»، «پرتعامل»، «نیمه حرفه ای» و «تازه وارد» هستند. این نام گذاری توسط مجموعه پژوهش انجام شده و لزوماً دسته بندی ثابتی نیست؛ چونکه باتوجه به تحولات این جامعه که بسیار زنده و پویاست، امکان دارد در آینده تغییراتی در آن ایجاد شود.
معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری درباره ی خصوصیت این گروه ها توضیح داد: گروه ستاره، پرمخاطب ترین و فعال ترین استریمرها را شامل می شود که بیشتر از ۱۰۰ هزار دنبال کننده دارند. گروه حرفه ای هم شامل استریمرهایی است که بیشتر از ۱۰ هزار دنبال کننده دارند. سایر گروه ها هم برمبنای فاکتورهای آماری و میزان فعالیت، در دسته بندی های مربوط به خود قرار می گیرند.
شریفی با اشاره به تمرکز بازدیدها در بین استریمرهای پرمخاطب اظهار داشت: یکی از نکات بسیار جالبی که در این بررسی به دست آوردیم، این است که از مجموع ۱۲.۸ میلیارد بازدید ثبت شده در آپارات، بیشتر از ۸۷ درصد بازدیدها متعلق به یک درصد استریمرهاست. این یک درصد، حدود ۷۴ کانال را شامل می شود. این ۷۴ کانال به تنهایی ۴۴ درصد دنبال کنندگان جامعه مورد بررسی را در اختیار دارند و ۸۷ درصد کل بازدیدها هم به محتوای آنها اختصاص دارد.
او افزود: در مقابل، گروه استریمرهای تازه وارد، تعداد ویدیوهای کمتری تولید می کنند و سهم بسیار کمتری از بازدیدها دارند. این تفاوت نشان داده است که بخش قابل توجهی از بازدیدهای این حوزه در اختیار تعداد کمی از استریمرهای پرمخاطب قرار دارد.
معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری با اشاره به یافته های مربوط به سلیقه استریمرها و مخاطبانشان اظهار داشت: یکی از نکات جالبی که در بررسی سلیقه استریمرها و مخاطبان آنها به دست آوردیم، این است که خیلی از استریمرها و مخاطبانشان به ویدیوهای چالشی علاقه بیشتری دارند و این نوع محتوا را بیشتر از ویدئوهایی که فقط گیم پلی ساده یک بازی را نمایش می دهند، دنبال می کنند.
او اضافه کرد: آن چه مشخص است، این است که بخش قابل توجهی از استریمرهای ما را نوجوانان و نسل z می سازند. بر خلاف تصور عمومی که امکان دارد بازیهای اکشن را در صدر علایق این گروه قرار دهد، اتفاقاً بازیهای استراتژیک هم در بین بازیهای مورد توجه و استفاده آنها جایگاه قابل توجهی دارند.
شریفی درباره ی وضعیت استریمرهای تازه کار و کانال های کوچک تر بیان کرد: یکی دیگر از نکاتی که در بررسی استریمرهای تازه کار و کانال های کوچک تر متوجه شدیم، این است که ۶۲ درصد از جامعه حدودا ۷۴۰۰ کانالی مورد بررسی را استریمرهای تشریفی درباره ی وضعیت استریمرهای تازه کار و کانال های کوچک تر بیان کرد: یکی دیگر از نکاتی که در بررسی استریمرهای تازه کار و کانال های کوچک تر متوجه شدیم، این است که ۶۲ درصد از جامعه حدودا ۷۴۰۰ کانالی مورد بررسی را استریمرهای تازه کار می سازند. ماینکرفت هم بازی اصلی ۴۱.۳ درصد از استریمرهاست. بنظر می رسد استریمرهای تازه کار عمدتا فعالیت خودرا با بازی ماینکرفت آغاز می کنند و حجم محتوای تولیدشده درباره ی این بازی هم قابل توجه است.
او افزود: بعد از روبلاکس، بازی ایرانی «پسرخوانده» هم از بازیهای نوظهوری است که در بین استریمرها مورد توجه قرار گرفته است. این بازی بعد از سال ۱۴۰۳ با استقبال قابل توجهی در بین استریمرها روبرو شده است.
معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری با اشاره به روند ورود استریمرها به پلت فرم آپارات اظهار داشت: بالاترین نرخ ورود و ثبت نام استریمرها در پلت فرم آپارات مربوط به سال ۱۴۰۲ بوده و بعد از آن، سال ۱۴۰۱ قرار دارد. اگر بخواهیم روند فعالیت استریمرها را در سالیان گذشته بررسی نماییم، باید اشاره نماییم که اولین استریمرها حدود سالیان ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ فعالیت خودرا در پلت فرم آپارات شروع کرده اند؛ اما اوج ورود و رشد این فعالیت در سال ۱۴۰۲ اتفاق افتاده است.
شریفی در ادامه به آمار پخش زنده استریمرها اشاره نمود و اظهار داشت: از نظر ترافیک بازی و پخش زنده، در ۲۰ آبان، یعنی هفته قبل، به رکورد قابل توجهی رسیدیم. در این روز، ۲۷۷ استریمر بصورت هم زمان پخش زنده داشتند که این عدد در مقایسه با تمام دوره های پیشین قابل توجه است. همینطور ساعت ۲۲، یعنی ساعت ۱۰ شب، بیشترین زمان بازدید و فعالیت استریمینگ شمرده می شود.
او اضافه کرد: اگر کل امسال را درنظر بگیریم، در ۱۴ مرداد سال جاری بالاترین میزان پخش زنده هم زمان ثبت شده است؛ بطوریکه حدود ۳۰۰ استریمر بصورت هم زمان درحال پخش زنده بودند.
معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری با اشاره به محدودیت های اطلاعات موجود درباره ی خصوصیت های جمعیت شناختی استریمرها اشاره کرد: ما هنوز داده دقیقی درباره ی سن استریمرها در اختیار نداریم. البته اطلاعاتی درباره ی جنسیت آنها تا حدودی قابل استخراج است و این مساله هم درحال بررسی و پایش قرار دارد. با این وجود، باتوجه به اطلاعات موجود و بصورت تقریبی میتوان اظهار داشت که استریمرهای پسر و نوجوانان پسر سهم بیشتری در این جامعه آماری دارند.
شریفی درباره ی میزان استقبال استریمرهای پرمخاطب از پخش زنده اظهار داشت: بر خلاف تصور عمومی، پخش زنده یا لایو در بین ۷۴ کانال پرمخاطب آپارات چندان مورد توجه نیست. این کانال ها علاقه کمتری به انتشار ویدیوهای زنده دارند و عمدتا محتوای از پیش ضبط شده منتشر می کنند. براستی، پخش زنده و عرضه جریان محتوایی بصورت هم زمان، بیشتر مورد توجه استریمرهای رده میانی قرار دارد.
او در ادامه درباره ی ژانرها و موضوعات مورد علاقه مخاطبان استریم بیان کرد: در دسته بندی کلی ژانرها و موضوعات، بنظر می رسد بازی هایی که محتوای چالشی و هولناک دارند، بیشتر مورد توجه قرار می گیرند. همینطور اگر استریمر بتواند موضوعات و محتوای جانبی بیشتری به ویدیوهای خود اضافه کند، احتمالا مخاطبان بیشتری جذب خواهدنمود.
معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری اضافه کرد: یکی دیگر از مباحثی که مورد توجه استریمرها و مخاطبان قرار دارد، تریلر بازی هاست. به عنوان نمونه، درحال حاضر انتشار تریلرهای بازی جی تی ای ۶ و صحبت و تحلیل درباره ی آنها با استقبال زیادی روبرو شده است. مبحث آموزش هم یکی دیگر از محورهای محتوایی است، اما در صدر موضوعات مورد علاقه مخاطبان استریم قرار نمی گیرد.
شریفی در آخر با اشاره به بازیهای مورد علاقه استریمرهای محبوب ایرانی اظهار داشت: استریمرهای محبوب ایرانی بیشتر در حوزه بازیهای ماینکرفت و روبلاکس فعالیت می نمایند. همینطور بیشترین میزان بازدید و دنبال کننده به یک استریمر مرد متعلق می باشد که یک میلیون و ۵۷۲ هزار دنبال کننده دارد و تمرکز اصلی محتوای او بر بازی است.
بطور خلاصه شریفی با اشاره به نخستین تیپ شناسی انجام شده از جامعه استریمرها گفت: ما برای بار اول یک تیپ شناسی از جامعه استریمرها انجام دادیم. این تیپ شناسی در شش دسته بندی انجام شده که با دسته بندی خود آپارات متفاوت می باشد. شریفی درباره ی ی وضعیت استریمرهای تازه کار و کانال های کوچک تر بیان کرد: یکی دیگر از نکاتی که در بررسی استریمرهای تازه کار و کانال های کوچک تر متوجه شدیم، این است که ۶۲ درصد از جامعه حدودا ۷۴۰۰ کانالی مورد بررسی را استریمرهای تشریفی درباره ی ی وضعیت استریمرهای تازه کار و کانال های کوچک تر بیان کرد: یکی دیگر از نکاتی که در بررسی استریمرهای تازه کار و کانال های کوچک تر متوجه شدیم، این است که ۶۲ درصد از جامعه حدودا ۷۴۰۰ کانالی مورد بررسی را استریمرهای تازه کار می سازند.