پیش از پاسخ به این پرسش، لازم است کمی درباره ی پیشینه فعالیت هامون در مؤسسه مهاد و همین طور اهداف و نگاهی که از ابتدا دنبال کرده ایم، توضیح بدهم. مؤسسه مهاد تقریبا از سال ۱۳۹۶، بعد از اجرای چندین پروژه دیجیتالی در حوزه قصه ها و بازیهای قرآنی و همین طور تولید چند پویانمایی قرآنی که عمدتا برای خارج از کشور و پلت فرم های بین المللی تولید شده بودند، فعالیت خودرا گسترش داد. از سالهای ۱۳۹۷ تصمیم گرفت مجموعه ای از قصه ها و بازیهای قرآنی برای خردسالان را در چارچوب یک کتاب تعاملی تولید کند؛ یعنی یک برنامه موبایلی که همه قصه ها و شخصیت های قرآنی را در خود داشته باشد. این اپلیکیشن به ۱۶ زبان بین المللی نیز تولید شد و الان در کافه بازار نزدیک به ۵۰۰ هزار مخاطب دارد و در گوگل پلی و اپ استور نیز در خارج از کشور نزدیک به ۳۵۰ هزار مخاطب را جذب کرده است.
ما در این اپلیکیشن که به شکل یک کتاب قصه تعاملی قرآنی و به زبان های مختلف دنیا تولید شده است، فضایی را فراهم آورده ایم که کودک با قصه ها تعامل داشته باشد. علاوه بر این که داستان را می شنود، خودش نیز بخشی از فعالیتها و گیمیفیکیشن های در رابطه با قصه را انجام می دهد و با آیات موضوعی در رابطه با آن داستان نیز آشنا می شود. در کنار این موارد، آموزش نیز دریافت می کند.
بله، بعد از تولید این اپلیکیشن و با عنایت به تصویرسازی های بسیار جذاب آن تصمیم گرفتیم مرچندایز این اپلیکیشن را داشته باشیم. خیلی از مخاطبان داخل و خارج از کشور به دنبال محصولاتی مانند استیکر، جامدادی، دفتر و دفترچه با طرح این شخصیت ها بودند. به همین دلیل، در کنار تولید و بروزرسانی این اپلیکیشن، از سال قبل با برند «هدی» و با تأکید بر شخصیت ها و کاراکترهای قرآنی که در همان اپلیکیشن حضور دارند، تولید دفاتر و نوشت افزارها را نیز آغاز کردیم. خوشبختانه این محصولات با استقبال بسیار خوبی از طرف مخاطبان رو به رو شد؛ بگونه ای که مخاطبان از راه نوشت افزارها با اپلیکیشن ما آشنا می شوند و بالعکس، کاربران اپلیکیشن نیز می توانند با محصولات نوشت افزاری آشنا گردند.
دلیل این که به سراغ طراحی و تولید کاراکترها و شخصیت های قرآنی رفتیم، این بود که قبل از آن یک محصول دیجیتالی و مجموعه ای از پویانمایی ها را در اختیار داشتیم. همان شخصیت ها و کاراکترها را به محصولات نوشت افزاری، دفاتر و همین طور چند نمونه اسباب بازی منتقل کردیم که این محصولات بتدریج درحال تولید هستند و سال جاری نیز نسخه های جدیدی از آنها باردیگر تولید و عرضه خواهد شد.
بله، ببینید ما ۳۰ قصه داریم که بعضی از کاراکترها و شخصیت های آنها سال قبل انتخاب شدند و در نسخه اول محصولات تولید شدند. سال جاری به سراغ نمادهای خود قصه ها رفتیم و روی کاراکترها و المان های مربوط به بعضی از داستان هایی که هنوز تولید نشده بودند، کار کردیم. در کنار آن، سال جاری چند محصول جدید دیگر نیز در دست تولید داریم که مهم ترین آنها یک پلنر قرآنی است. این پلنر بیشتر برای دخترانی طراحی شده که به سن تکلیف می رسند؛ یک دفتر برنامه ریزی بسیار جذاب، محتوایی و هفتگی که تمام فصل ها و هفته های سال را پوشش می دهد. این محصول نیز بر اساس همان شخصیت ها و کاراکترهای قرآنی طراحی شده است. در مجموع، سال جاری هم شخصیت ها و طرح های جدیدی به محصولاتمان اضافه می شود و هم محصولات جدیدی را در دست تولید داریم.
در صفحه اول دفاتر، معرفی کاراکترها و شخصیت ها قرار گرفته است. همین طور یک کد QR وجود دارد که مخاطب را به سایتی متصل می کند تا از آنجا بتواند اپلیکیشن قصه های قرآنی را نیز دانلود کند.
ما سال قبل نسبتاً دیر شروع کردیم و تقریبا نزدیک به نمایشگاه ایران نوشت بود که تصمیم گرفتیم وارد حوزه نوشت افزار شویم. خیلی از مخاطبان ما نیز دوست داشتند که این کار صورت گیرد. اما نکته بسیار مهمی که صورت گرفت این بود که با وجود همین زمان کم و همین حضور محدود در بازار، استقبال بسیار خوبی از محصولات صورت پذیرفت. البته ما در این زمینه تجربه و تخصص زیادی نداشتیم، اما خوشبختانه همان پیش بینی که کرده بودیم محقق شد و توانستیم تمام محصولاتی را که سال قبل در نقاط مختلف توزیع کرده بودیم، عرضه نماییم و بازخوردهای ارزشمندی از مخاطبان بگیریم.
شاید سال قبل بیشتر کاراکترها و شخصیت های ما، شخصیت هایی بودند که دختران بیشتر آنها را دوست داشتند و به این علت، طرح های ما بیشتر بسمت سلیقه دختران رفته بود؛ ما توانستیم طرح هایی را که شخصیت های زن قرآنی روی آنها قرار داشت، بیشتر توزیع و عرضه نماییم. سال جاری نیز به همین دلیل، پلنر خودرا فعلا فقط با طراحی دخترانه تولید کرده ایم؛ چونکه احساس می نماییم شخصیت های زن قرآنی، علاوه بر نمادهای بصری، پیام ها و محتوای ارزشمندی برای مخاطب دارند. ما می توانیم داستان ها، محتواها و الگوهای قهرمان پروری را که از پیامبران داریم، درباره ی زنان قرآنی نیز عرضه نماییم و از راه این نوشت افزارها، مخاطبان خودرا با زنان قرآنی آشنا نماییم.
یکی از علل این موضوع، اینست که بازار ما از محصولاتی تبعیت می کند که شخصیت یا کاراکتر آنها از قبل شناخته شده و برند شده است. بنابراین، تولیدکننده داخلی هم بسمت استفاده از همان شخصیت ها و کاراکترهای بین المللی می رود. محصولی که از کاراکترها و شخصیت های بین المللی برندشده مثل کرومی، بن تن بهره می برد، طبیعتاً خیلی راحتتر به فروش می رسد. برخی تولیدکنندگان نوشت افزار ایرانی، کاری به محتوا ندارند و فقط از شخصیت های روز و کاراکترهای شناخته شده پویانمایی ها روی محصولاتشان استفاده می نمایند چونکه دیگر نگران این نیستند که بازار این محصول را بپسندد یا نه چون این شخصیت ها مخاطب خودشان را پیدا کرده اند. مساله دیگری که ما با آن مواجه هستیم، دشواری شخصیت پردازی، شخصیت سازی و طراحی کاراکتر است. ابتدا باید یک پویانمایی قوی، یک بازی موفق یا یک محصول اثرگذار تولید شود تا اسطوره سازی و قهرمان سازی در ذهن مخاطب شکل بگیرد. پس از آنست که مخاطب علاقه مند می شود همان شخصیت را روی دفتر، کتاب یا سایر محصولاتش ببیند و از آن استفاده نماید. براستی، بازارپردازی برای کاراکترها و محتواهای بومی کار بسیار دشواری است.
از سوی دیگر، ما هیچ حمایت دولتی، رسانه ای، خبری یا تبلیغاتی دریافت نمی نماییم و تمام این دفعه بر دوش تولیدکننده است. اگر یک تولیدکننده دغدغه فرهنگی نداشته باشد، هیچ گاه وارد چنین مسیری نمی شود؛ چون هم باید تولید را مدیریت کند، هم کار فرهنگی را پیش ببرد، هم نگران بازار باشد و هم هزینه های سنگین این مسیر را بپردازد. در صورتیکه این بخش ها وظیفه دستگاه های دیگری است که متاسفانه در حوزه حمایت، تبلیغات، ترویج و توزیع، تفاوتی میان این محصولات و سایر محصولات قائل نمی شوند. به عنوان نمونه، همین حالا ما از چند مجموعه بزرگ برای شروع سال تحصیلی سفارش هایی دریافت کرده ایم. اما زمانی که قیمت عرضه می نماییم، تمام هزینه های طراحی، کیفیت، شخصیت پردازی و هزینه هایی که یک مجموعه نوپا برای تولید چنین محصولی متحمل می شود، با محصول شرکتی مقایسه می شود که فقط یک دفتر با یک شخصیت یا کاراکتر خارجی تولید کرده است. برای خریدار اهمیتی ندارد که این محصول متعلق به یک مجموعه فرهنگی است که برای تولید شخصیت های ایرانی ـ اسلامی و پشتیبانی از فرهنگ بومی تلاش نموده است. حتی اگر آن مجموعه قرار باشد حامی فرهنگ و تولید ایرانی باشد، هنگام خرید فقط به پایین ترین قیمت توجه می کند؛ بدون این که به هزینه ها و زحمتی که پشت این قیمت گذاری قرار دارد، توجهی داشته باشد.
در چنین شرایطی، من باید با این مجموعه ها رقابت کنم، در صورتیکه طبیعت بازار هم بسمت محصولاتی می رود که شخصیت های آنها از قبل برند شده اند و پشت آنها سال ها شخصیت پردازی و مرچندایز وجود دارد. بنابراین، در یک رقابت عادلانه، عملا امکان سرمایه گذاری روی شخصیت ها و کاراکترهای ایرانی ـ اسلامی برای من وجود ندارد. طبیعی است که اگر یک تولیدکننده پس از یکی دو سال ببیند محصولات دارای شخصیت های خارجی بسیار راحتتر خریداری می شوند و فروش بیشتری دارند، بتدریج از این مسیر فاصله می گیرد و او هم بسمت همان الگوهای رایج بازار حرکت می کند.
یکی از کارهایی که ما انجام دادیم این بود که در طراحی نوشت افزارها سعی کردیم خود المان ها و تصاویر شخصیت ها نیز حامل چندین پیام باشند؛ همچون درباره ی نوع پوشش شخصیت ها، خصوصیت های شخصیتی آنها و این که هر شخصیت چه کسی است. کوشیدیم هیجان و حس کنجکاوی را در مخاطب کودک ایجاد نماییم. فضای بصری و طراحی محصولات نیز بگونه ای است که مخاطب دوست دارد با این شخصیت ها انس بگیرد و با آنها ارتباط برقرار کند. به همین دلیل، چه در دفترهای رنگ آمیزی و نقاشی و چه در دفترهای تحریر، در صفحه اول یک کد QR قرار داده ایم که مخاطب را به یک دنیای از محصولات دیجیتالی ما متصل می کند. ما این امکان را فراهم آورده ایم که مخاطب تنها با یک دفعه اسکن این کد، وارد دنیای بازی ها، قصه ها و اتفاقاتی شود که در آن اپلیکیشن جریان دارد. جذابیت تصاویر، بازی ها، گیمی فیکیشن ها و قصه های تعاملی آن به اندازه ای است که کودک علاقه مند می شود داستان های بیشتری را دنبال کند.
ما این قلاب اولیه را به وجود آورده ایم تا کودک وارد این جهان شود. این اپلیکیشن و این نوشت افزارها در ایجاد دنیای ذهنی و قهرمان های کودک نقش دارند. این که کودک در ادامه تا چه اندازه بتواند از سایر محصولات ما یا دیگر محتواهای موجود در فضای مجازی نیز استفاده نماید، مربوط به مراحل بعدی است. اما این قلاب اولیه، یعنی شناخت شخصیت، انس گرفتن با او، پذیرفتن او بعنوان یک الگو و آشنا شدن با داستان و دنیای وی در اپلیکیشن، همان نقطه ای است که ما تلاش نموده ایم از راه آن، گام اول ها را در آشنایی مخاطب با مفاهیم قرآنی برداریم.
امسال، در کنار شخصیت ها و کاراکترهای قرآنی، روی یک مجموعه جدید هم کار کرده ایم که «غول کش ها» نام دارد. شخصیت های این مجموعه، موشک ها و پهپادهای ایرانی و همین طور نمادهای در رابطه با جنگ ۱۲ روزه هستند. هم اکنون، کتاب کامیک این مجموعه را آماده می نماییم. این اثر داستان بسیار جذابی دارد و در آن، پهپاد شاهد ۱۳۶، موشک خیبرشکن و چند شخصیت دیگر را شخصیت پردازی کرده ایم. این موشک ها و پهپادها در چارچوب یک داستان کامیک به مخاطب معرفی می گردند. در کنار این کتاب، محصولات جانبی مجموعه «غول کش ها» نیز همچون دفتر، پازل، پیکسل، سرکلیدی، دفترچه یادداشت و خط کش، ان شاءالله بزودی عرضه خواهند شد.
در این مجموعه هم صرفا یک شخصیت را بدون پیشینه طراحی نکرده ایم؛ بلکه هر یک از این شخصیت ها داستان و هویت مشخصی دارند. همه آنها بر مبنای همین موشک ها و پهپادهای ایرانی شکل گرفته اند که در جنگ اخیر نام و نقش آنها در فضای رسانه ای کشور بسیار عنوان شد. ما این شخصیت ها را در چارچوب یک داستان بازآفرینی کرده ایم و در کنار آن نیز یک مجموعه کامیک تولید کرده ایم که ان شاءالله هم زمان با سایر محصولات عرضه خواهد شد.
انتظار ما از مجموعه های حامی، مانند وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان تبلیغات اسلامی و دیگر نهادها اینست که چه در بحث خرید محصولات و چه در حوزه معرفی، تبلیغات و ترویج، درک کنند که ما درحال پذیرفتن ریسک بسیار بزرگی هستیم. متاسفانه هیچ حمایت مؤثری از این مجموعه های نوپا صورت نمی گیرد و ارتباطی هم با برندهایی که با دغدغه تولید شخصیت ها، کاراکترها و داستان های قرآنی فعالیت می نمایند، برقرار نمی گردد. من تابحال ندیده ام که مجموعه های مرتبط این دغدغه را داشته باشند که اگر سال جاری یک برند فرهنگی دیگر نتوانست فعالیتش را ادامه دهد یا تعطیل شد، چه خسارتی متوجه این حوزه خواهد شد.
به نظر من، این نکته بسیار مهمی است. اگر مجموعه ها و سازمان های دولتی واقعا می خواهند در حوزه نوشت افزار اتفاق مثبتی رقم بخورد، باید این اتفاق را در عمل رقم بزنند. دیگر زمان شعار دادن، عرضه گزارش یا انتشار آمار و تحلیل گذشته است؛ همه این مسایل را می دانند. امروز بهترین زمان برای اقدام عملی است تا این مجموعه ها در چنین شرایطی باردیگر جان بگیرند و به سادگی تعطیل نشوند.
به طور خلاصه، این اپلیکیشن به ۱۶ زبان بین المللی هم تولید شد و هم اکنون در کافه بازار نزدیک به ۵۰۰ هزار مخاطب دارد و در گوگل پلی و اپ استور هم در خارج از کشور نزدیک به ۳۵۰ هزار مخاطب را جذب کرده است. شاید سال قبل بیشتر کاراکترها و شخصیت های ما، شخصیت هایی بودند که دختران بیشتر آنها را دوست داشتند و به این دلیل، طرح های ما بیشتر بسمت سلیقه دختران رفته بود؛ ما توانستیم طرح هایی را که شخصیت های زن قرآنی روی آنها قرار داشت، بیشتر توزیع و عرضه نماییم. ابتدا باید یک پویانمائی قوی، یک بازی موفق یا یک محصول اثرگذار تولید شود تا اسطوره سازی و قهرمان سازی در ذهن مخاطب شکل بگیرد.
categories & tags
In جشن, جشنواره, کادو, هدیه
By آموزش, اسباب بازی, توسعه, تولید