به گزارش صد کادو به نقل از مهر؛ نشست «هم افزایی و انتقال تجربه تجارت صنایع فرهنگی و خلاق و حضور در بازارهای بین المللی» با حضور فعالین صنایع فرهنگی و خلاق، مدیران دولتی و نمایندگان کسب وکارهای این حوزه در سازمان توسعه تجارت برگزار گردید. در این رویداد، سید صادق پژمان، مدیرعامل مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر، با اشاره به جایگاه صنایع فرهنگی در اقتصاد امروز جهان، بر ضرورت توسعه صادرات این بخش تاکید کرد.
پژمان با اشاره به اینکه ایران بعنوان کشوری با پیشینه تمدنی و فرهنگی غنی باید یکی از بازیگران اصلی صادرات محصولات فرهنگی در منطقه و جهان باشد، گفت آمارهای موجود نشان داده است صادرات صنایع فرهنگی و خلاق کشور بازهم فاصله بسیاری با ظرفیتهای واقعی آن دارد. به قول او، مجموع صادرات این حوزه در بهترین برآوردها بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار است؛ عددی که متناسب با ظرفیتهای فرهنگی ایران نیست.
مدیرعامل مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر بخشی از این عقب ماندگی را ناشی از موانع داخلی و قسمتی دیگر را حاصل محدودیت های بین المللی دانست. او تحریمها را یکی از مهم ترین موانع توسعه صادرات فرهنگی مطرح کرد و گفت مشکلات انتقال پول، دشواری دسترسی به بازارهای هدف و محدودیت در همکاریهای بین المللی، فعالین این حوزه را با چالش های گوناگونی مواجه کرده است.
پژمان همین طور نبود یک برند ملی قدرتمند را از دیگر مشکلات صادرات فرهنگی دانست. به عقیده او، خیلی از کشورها توانسته اند از راه محصولات فرهنگی و خلاق تصویری روشن از خود در بازارهای جهانی بسازند، در صورتیکه ایران هنوز در این مورد با ضعف های جدی رو به رو است.
او در ادامه بر اهمیت تولید محتوای جهان شمول تاکید کرد و گفت تجربه موفق برخی بازیهای دیجیتال و پویانمایی های ایرانی نشان داده است که هر زمان داستانها برای مخاطب جهانی قابل فهم و جذاب بوده اند، امکان حضور در بازارهای بین المللی نیز فراهم گشته است.
پژمان در آخر صادرات صنایع فرهنگی را فراتر از یک فعالیت اقتصادی دانست و تاکید کرد این حوزه می تواند علاوه بر ارزآوری، موجب ارتقاء تصویر کشور شود و به این علت خیلی از دولت ها امروز صنایع فرهنگی را نه یک موضوع فانتزی بلکه یک دارایی راهبردی ملی می دانند.
در این جلسه امیر روشن، معاون کسب وکار سازمان توسعه تجارت، کوشش کرد تصویری عملیاتی تر از وضعیت صادرات خدمات در کشور عرضه نماید. او تاکید کرد که خیلی از فعالین صنایع خلاق هنوز تعریف دقیقی از مفهوم صادرات خدمات ندارند. به قول او، صادرات خدمات فقط به معنای صدور نرم افزار یا خدمات فنی مهندسی نیست. هر فعالیتی که منجر به ورود ارز خارجی به کشور شود، می تواند در این دسته قرار بگیرد. از جذب گردشگر خارجی گرفته تا تولید محتوای دیجیتال، پویانمائی، بازیهای کامپیوتری و خدمات دانش بنیان.
روشن اعلام نمود صادرات خدمات کشور پارسال رشد قابل توجهی را تجربه کرده است. به قول او، حجم صادرات خدمات از حدود ۱.۲ میلیارد دلار به نزدیک ۳ میلیارد دلار رسیده که بخشی از این رشد ناشی از تسهیل برخی مقررات بوده است. اما در کنار آمارها، او روی یک مشکل قدیمی نیز دست گذاشت؛ نبود شناخت کافی از بازارهای هدف.
به اعتقاد معاون سازمان توسعه تجارت، خیلی از صادرکنندگان ایرانی بدون مطالعه بازار وارد کشورهای هدف می شوند و همین مسئله سبب شکست پروژه های صادراتی می شود. او تاکید کرد تجارت حرفه ای بدون شناخت دقیق رفتار مصرف کننده، فرهنگ بازار و نیازهای مشتریان امکانپذیر نیست.
یکی از بخش های قابل توجه صحبت های وی به تجارت الکترونیک فرامرزی اختصاص داشت. روشن از برنامه هایی برای توسعه فروش مستقیم کالاها و محصولات ایرانی در بازارهای خارجی از راه سکوهای دیجیتال آگاهی داد. به قول او، مدل جدید تجارت فرامرزی می تواند امکان فروش مستقیم محصولات را برای کسب وکارهای کوچک و متوسط فراهم آورد و بخشی از موانع سنتی صادرات را کنار بزند. روسیه، کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا و عمان همچون بازارهایی هستند که در اولین مرحله مورد توجه قرار گرفته اند.
در بخش دیگری از نشست، سهراب سلیمی، مدیرکل دفتر صادرات خدمات فنی مهندسی و دانش بنیان سازمان توسعه تجارت، جزئیات بیشتری در رابطه با سازوکارهای رسمی صادرات خدمات ارائه نمود. او از «کمیته ماده ۵» بعنوان مرجع شناسایی ارز حاصل از صادرات خدمات یاد کرد و گفت خیلی از فعالین صنایع خلاق هنوز از ظرفیتهای این کمیته آگاهی کافی ندارند.
به گفته سلیمی، تابحال ده ها شرکت فعال در حوزه خدمات خلاق از راه این سازوکار شناسایی شده اند. او به نمونه هایی از شرکت های ایرانی اشاره نمود که در حوزه پویانمایی برای بازارهایی مانند کانادا، مالزی و استرالیا تولید محتوا می کنند و توانسته اند مشتریان بین المللی جذب کنند. سلیمی توضیح داد صادرکنندگان خدمات بعد از دریافت تأییدیه های لازم می توانند از مزایایی مشابه صادرکنندگان کالا بهره مند شوند؛ همچون ثبت رسمی صادرات، استفاده از مشوق های صادراتی و برخورداری از معافیت های مالیاتی.
او همین طور به ظرفیتهای معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری برای دفاع از صنایع خلاق اشاره نمود و گفت خیلی از حوزه های فرهنگی و هنری حال در لیست فعالیتهای مورد حمایت این نهاد قرار گرفته اند.
در پایان، معصومی، مدیرکل دفتر ترویج تجارت سازمان توسعه تجارت، زاویه دیگری از موضوع را مطرح کرد؛ زاویه ای که بیشتر بر بازارسازی و برندسازی متمرکز بود.
او باور دارد صادرات فرهنگی را نباید فقط فروش کالا دانست. از نگاه او، هر محصول فرهنگی ایرانی که وارد بازارهای جهانی می شود، در واقع حامل یک روایت، یک هویت و بخشی از تصویر ایران است.
معصومی تاکید کرد که موفقیت در بازارهای بین المللی بدون برندسازی، بسته بندی حرفه ای و روایت سازی امکانپذیر نیست. به قول او، محصولات فرهنگی ایران در بسیاری موارد از نظر محتوا و کیفیت توان رقابت دارند، اما در معرفی، بازاریابی و ساخت برندهای جهانی ضعف دارند.
او همین طور بر ضرورت تبدیل نمایشگاه ها و رویدادهای صادراتی به ابزارهای واقعی توسعه بازار تاکید کرد و گفت حضور در یک نمایشگاه زمانی پرارزش است که به شبکه سازی، فروش و ایجاد ارتباط پایدار با مشتریان منجر شود.
آنچه از مجموع سخنان حاضران در این جلسه برمی آید، اینست که صنایع فرهنگی و خلاق ایران بیشتر از آنکه با کمبود استعداد، محتوا یا ظرفیت تولید مواجه باشند، با چالش دسترسی به بازارهای جهانی رو به رو هستند. چالشی که از تحریمها و محدودیت های مالی شروع می شود و تا ضعف برندینگ، نبود مطالعات بازار، کمبود کانال های توزیع و ضعف در روایت سازی ادامه پیدا می کند.
اما بخش مهم نشست، زمانی بود که نوبت به فعالین صنایع فرهنگی و خلاق رسید. جایی که مدیران و فعالین حوزه های پویانمائی، اسباب بازی، صنایع دستی و کسب وکارهای خلاق از فاصله میان سیاستگذاری و واقعیت های بازار سخن گفتند.
یکی از فعالین حاضر در نشست با اشاره به تجربه بیشتر از یک دهه فعالیت در حوزه صنایع خلاق، مهم ترین نیاز این بخش را کاهش بروکراسی و ایجاد یک اکوسیستم منسجم دانست. به قول او، نهادهای گوناگونی همچون وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان های فرهنگی، نهادهای حمایتی و مجموعه های مختلف دولتی در این عرصه فعالیت می نمایند، اما نبود هماهنگی میان آنها موجب پراکندگی منابع و موازی کاری شده است. او تاکید کرد صادرات صنایع خلاق بیشتر از هر چیز به یک ساختار منسجم و یک راهبرد واحد نیاز دارد.
در ادامه، یکی از مدیران فرهنگی حاضر در جلسه پیشنهاد تشکیل یک هسته تخصصی برای شتاب دهی صادرات پویانمایی را بیان نمود. به عقیده او، خیلی از تولیدکنندگان پویانمایی توانایی تولید محتوای با کیفیت را دارند اما برای ورود به بازارهای جهانی به شبکه سازی، بازاریابی و ارتباطات بین المللی نیازمند هستند. وی همینطور بر دوبله نمونه های کوتاه پویانمایی به زبان های مختلف و تمرکز بر بازارهایی مانند آسیای میانه و کشورهای همسایه تاکید کرد.
در بخش پایانی نیز نماینده صنف پویانمایی ایران از مشکلات ساختاری این صنعت سخن گفت. او تاکید کرد تولید پویانمایی یک زنجیره تخصصی و پرهزینه است که بدون آموزش، زیرساخت مناسب و ارتباط مستمر با بازارهای جهانی نمی تواند توسعه پیدا کند. به قول او، خیلی از استودیوهای ایرانی توان فنی ضروری جهت تولید آثار صادراتی را دارند، اما مسیر ورود به بازارهای بین المللی برای آنها شفاف نیست.
وی همین طور به لطمه های ناشی از اختلالات اینترنتی اشاره نمود و گفت در دوره جنگ و محدودیت های اینترنت، بخش بزرگی از صنعت پویانمایی کشور در عمل متوقف گردید. به عقیده او، تولید پویانمایی امروز بطورکامل وابسته به ارتباطات آنلاین، انتقال فایل و همکاریهای بین المللی است و هرگونه اختلال در این زیرساخت ها می تواند اعتماد مشتریان خارجی را از بین ببرد.
در شرایطی که خیلی از کشورها سهمی بین ۳ تا ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی خویش را از اقتصاد خلاق تامین می کنند، فعالین این حوزه امیدوارند با اصلاح برخی سیاست ها، گسترش زیرساخت های صادراتی و تسهیل ارتباط با بازارهای جهانی، صنایع فرهنگی نیز بتوانند به یکی از موتورهای رشد اقتصادی ایران تبدیل شوند؛ صنعتی که بر خلاف خیلی از منابع سنتی، بر پایه سرمایه های فکری، خلاقیت و فرهنگ شکل گرفته است.
به اجمال، به قول او، حجم صادرات خدمات از حدود ۱.۲ میلیارد دلار به نزدیک ۳ میلیارد دلار رسیده که قسمتی از این رشد ناشی از تسهیل برخی مقررات بوده است. چالشی که از تحریم ها و محدودیت های مالی آغاز می شود و تا ضعف برندینگ، نبود مطالعات بازار، کمبود کانال های توزیع و ضعف در روایت سازی ادامه پیدا می کند. به قول او، نهادهای گوناگونی همچون وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان های فرهنگی، نهادهای حمایتی و مجموعه های مختلف دولتی در این حوزه فعالیت می کنند، اما نبود هماهنگی میان آنها سبب پراکندگی منابع و موازی کاری شده است.
categories & tags
In جشن, جشنواره, کادو, هدیه
By آموزش, ارتباطات, اسباب بازی, اینترنت