تفألی از حافظ برای ترامپ ای مگس عرصه سیمرغ نه جولانگه توست

به گزارش صد کادو «ای مگس عرصه سیمرغ نه جولانگه توست/ عِرض خود می بری و زحمت ما می داری» شعری از حافظ که پاسخی است برای تهدید ترامپ در خصوص تخریب ۵۲ سایت ایرانی، همچون مراکز فرهنگی پرارزش ایران.
به گزارش صد کادو به نقل از ایسنا، حکایت هایی منسوب به قصد تخریب مقبره حافظ و پاسخ رندانه و محکم او در این حوزه وجود دارد؛ مثلا آورده اند بعد ازسقوط شاه سلطان حسین صفوی و غلبه افغان ها بر ایران، محمود افغان یکی از اقوام خویش را که (مگس خان) نام داشت فرماندار شیراز کرد. او بعد از چند روزی که در شیراز بود، روزی کنار قبر حافظ رفت و بر اثر تعصباتی که داشت تصمیم گرفت به جهت هتک حرمت، قبر لسان الغیب (حافظ) را تخریب کند، هر چه اطرافیانش او را نصیحت کردند که از این تصمیم بگذرد، گوش نکرد، سر انجام قرار بر این شد که از دیوان حافظ، در این مورد فالی بگیرند، وقتی که دیوان را باز کردند، این شعر در آغاز صفحه راست آن آمد: «ای مگس! عرصه سیمرغ نه جولانگه توست/عِرض خود می بری وزحمت ما می داری» مگس خان هم با خواندن این شعر، سخت تحت تا ثیر قرار گرفت، و از روح حافظ طلب عفو و بخشش کرد.
البته در حکایت دیگری عنوان شده: شاه اسماعیل صفوی سر سلسله صفویان که همه می کوفت و پیش می رفت، به هرجا می رسید مزارها و مقبره های مشاهیر را که به مذهبی خاص معروف بودند، از سر جوانی وتعصب، ویران و با خاک یکسان می کرد. وقتی به مقبره حافظ رسید، از آن جا که هم خودش اهل ذوق وشعر بود و هم حافظ محبوب عالم، پاره ای تامل و ملاحظه کرد، از امراء واصحاب صلاح پرسی، حاصل مشورت این بود که متعصبان گفتند: باید این مقبره و بنا را هم ویران کرد! چون حافظ هم رند ولاابالی بود، و هم هم سلک نبوده است.
یکی از اصحاب – ملاسید عبدالله تبریزی، از بس که درکارها سمج بوده شاه اسماعیل به او (ملا مگس) لقب داده بود و (همیشه همه جا اورا ملا مگس می خواند واین لقب او را سخت مشهور کرده به حدی که زبانزد همگان شده بود. چنان که نام وعنوان اصلی او را کم کم به فراموشی سپرده شده بود) در خراب کردن مقبره حافظ بیشتر از همه اصرار می کرد و ترکتازانه داد سخن می داد، عاقبت شاه اسماعیل اظهار داشت: از دیوان حافظ فال می گیریم، و گرفت، این بیت منسوب به حافظ آمد که: «حافظ ز جان محب رسول است و آل او/ حقا بدین گواه است خداوند داورم»
شاه اسماعیل از ویران کردن مزار حافظ در گذشت. اما ملا مگس همچنان پا فشاری می کرد. شاه اسماعیل باز دیوان را برداشت، گفت ای خواجه جواب ملا مگس را مبرم بده وفال گرفت و گویای مورد ومقال وحال، این بیت فال برآمد: «ای مگس عرصه سیمرغ نه جولانگه توست/عرض خود می بری وزحمت ما می داری».
البته صحت و سقم این حکایت ها معلوم نیست و گاه این ماجرا به افراد و اشخاص مختلف در دوره های مختلف منصوب شده است. البته محمدجواد فرزان –پژوهشگر که کتاب جلدی «چه می گفت حافظ» را در کارنامه دارد -، باآنکه تاکید دارد این حکایت ها حقیقت ندارد، اما بیان نمود: البته چند باری می خواستند مقبره حافظ را خراب کنند حتی حمله کرده و آنرا هم خراب کرده اند. اما این که تفأل زدند و این شعر آمده، دیگر قصه است. برخی شعری را انتخاب می کنند و برایش قصه درست می کنند. البته امکان دارد فردی تصادفا کتاب را باز کنند و صفحه ای بیاید و در آن بیتی باشد که مورد نظرشان باشد و با قصد و نیستشان همخوانی داشته باشد، هرچند گاه در یک غزل حفظ معنایی متضادی را کنار هم می بینیم و خودمان در معنایی متضاد یکی را که با برداشت ما از این ماجراها همخوان است، ملاک قرار می دهیم.
فرزان تصریح کرد: حرف های ترامپ توپ های توخالی است و نباید زیاد آنرا جدی گرفت. امیدوارم دولت مردان ما با سرانگشت تدبیر و تفکر این اتفاق را هدایت کنند تا خسارت کمتری داشته باشد یا اصلا خسارتی نداشته باشد.
به هر روی او معتقد است: همه تلاش حافظ بر این است که ما واقعیت ها را ببنیم. شعر حافظ عمق دارد و هر بیت آن راهگشا است، زمانی که شعر او را باز می نماییم می توانیم از تعالیمش بهره ببریم و به حساب این که برای این مورد خاص مطرح شده، بگذاریم.
آن چه مسلم است، همه زمانی، همه مکانی و همه فهمی اشعار حافظ است و باید گفت حافظ همانند تابلویی است که هر کسی با آن روبه رو شود، برداشتی از آن خواهد داشت، ازاین رو می توان گفت در هر مقطعی و متناسب با حال و احوالی که در آن هستیم، برداشتی از شعر حافظ داشته باشیم.
به نظر می رسد با عنایت به اظهارنظر دونالد ترامپ – رئیس جمهور آمریکا – در خصوص این که: «اگر ایران به آمریکایی ها یا دارایی های آمریکا حمله کند، ما ۵۲ سایت ایران (معادل ۵۲ گروگان آمریکایی که ایران خیلی سال پیش گرفت)، و برخی دارای ارزش و اهمیت بالا برای ایران و فرهنگ ایرانی هستند را در تیررس داریم، و به این اهداف و خود ایران، به سرعت و به شدت حمله خواهد شد.» می توان گفت، در این شرایط و اظهار نظرهای رئیس جمهور آمریکا این شعر حافظ، وصف حال باشد.