میهمان نوازی را ثبت ملی کرده اید؟

به گزارش صد کادو میهمان نوازی را همیشه جزو خصایص ایرانیان می دانیم، خصلتی که در هر زمان و در هر مناسبت و جشنی و حتی حالا که گردشگری بابِ میل ایرانیان و خارجی ها شده، نخست با آن به خود افتخار می نماییم، اما شاید باید میهمان نوازی در زمان بروز سختی در زندگی مردم بیشتر مورد توجه قرار گیرد، به خصوص در جنوب و دیگر بخش های کشور که این روزها با سختی لحظه ها را می گذرانند.
به گزارش صد کادو به نقل از ایسنا، ملی شدن این خصلت ایرانیان در لیست میراث ناملموس کشور، می تواند ریشه های محکم آنرا برای همیشه بین مردم و نسل جوان تر مستحکم تر کند، هر چند، سال های قبل تر میراث فرهنگی بعنوان متولی ثبت میراث ناملموس، پرونده ای ابتدایی برای «مهمان نوازی» ایرانیان به پیشنهاد رحمانی موحد معاون سابق گردشگری در دست تهیه داشت، اما به علتی نامعلوم تکمیل و عرضه ی ان در شورای ثبت میراث ناملموس اتفاق نیفتاد.
یا در طول چند سال قبل پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با برگزاری چند جشنواره در باب میهمان نوازی به این پس از اخلاق مردم کشور پرداخت، ولی آن هم در نقطه ای متوقف گردید.
اما میهمان نوازی و ابعاد آن در کشور و به خصوص در بخش های جنوبی کشور از کجا نشات گرفته اند.
شبان میرشکرایی – پژوهشگر فرهنگ عامه – سبقه ی میهمان نوازی در کشور و به خصوص در بخش جنوبی کشور را در سه بخش اقلیمی، فرهنگی و خطه ی فارس بررسی می کند.
وی در گفتگو با ایسنا اظهار می کند: ما در یک موقعیت جغرافیایی قرار داریم، گویی در یک چهارراه جهانی هستیم، چون تمام راه های مواصلاتی شرق به غرب و شمال به جنوب از این منطقه عبور می کند، برای عبور از خشکی و رفتن از قاره افریقا به قاره اروپا باید از این منطقه عبور کرد، جائی که راه ابریشم از آن عبور می کند.
او با بیان این که میلیون ها سال پیش وقتی انسان برای اولین بار وارد آسیا شد میلیون ها از همین منطقه عبور کرد، سرزمین فارس را یک نقطه ی بسیار استرتژیک در کره زمین می داند که جزء لاینفک اقلیم و زندگی رمدم بوده و بنابراین از ابتدا هم با بحث میهمان مواجه بوده است و تاکید می کند: ازاین رو میهمان نوازی جزو آداب ورسوم مردم این خطه است.
وی نوروز بعنوان پدیده ای ثبت جهانی شده و دارای یک ارزش فراملی که به واسطه ی جنبه های صلح، دوستی، مهربانی و پیوندهای انسانی، اقوام مختلف را در کنار هم قرار می دهد، می گوید: هر منطقه و هر شخص رنگ و بوی خویش را در نوروز دارد، ازاین رو نوروز هم یک گوناگونی در وحدت موضوعی را کنار یکدیگر قرار داده است.
این مردم شناس با اشاره به این که میهمان شدن و میهمان پذیر بودن در نوروز به صورت ذاتی وجود دارد، تاکید می کند: این پدیده انسان ها و اقوام را کنار هم قرار می دهد.
میرشکرایی با اشاره به قرار گرفتن محوطه ی تاریخی – طبیعی مانند تخت جمشید در منطقه شیراز که در سرزمین ایران کهن و به خصوص در دوره هخامنشی محل برگزاری جشن ها و مراسم هایی نوروز بوده، می گوید: در زمان نوروز و جشن های مختلف مردم به تخت جمشید می رفتند، ازاین رو مردم در این منطقه با میهمان و میهمان نوازی هم آشنا شدند.
او اما دخیل بودن شهرهای مختلف کشور در میهمان نوازی را امری رایج در طول دوره های مختلف تاریخی می داند و می گوید: از بُعد تاریخی تبریز، شیراز، رشت، کرمانشاه، اصفهان و حاشیه خلیج فارس و به صورت شاخص هرمزگان بعنوان یک نقطه استراتژیک و مهم این خصیصه میهمان نوازی را همیشه با خود همراه داشته اند.

مهمان نوازی در شیراز قدمت دارد
امان الله قرائی مقدم – جامعه شناس – نیز در گفتگو با ایسنا ریشه ی میهمان نوازی را تاریخی و باقی مانده از دوره های باستانی می داند و می گوید: این خصلت از دیدگاه ملی، فرهنگ ملی و فرهنگ مذهبی در میان جامعه ایرانی ریشه دارد.
او با اشاره به اصالت قدیمی بحث کمک، یاری و مساعدت مردم ایرانی در دنیا و به خصوص در کشورمان، که در روستاها به «یاوری» مشهور است، اظهار می کند: یاوری در روستاهای کشور ریشه تاریخی دارد، در گذشته حتی برخی روستاها مکانی با نام «خیرات» داشته اند، ساختمانی برای فقرا و مستمندان. ازاین رو می توان گفت ایرانیان با این حُسن، بزرگ شده اند و از دامن مادر و پدر و سفارشاتی که در فرهنگ ملی بوده به این ضرب المثل رسیده اند «تو نیکی میکن و در دجله انداز که ایزد در بیابانت دهد باز»
او با اشاره به ابیاتی از سعدی و حافظ که زادگاه شان در شهر شیراز است، هم می گوید: این اتفاق در شیراز قدمت دارد همان گونه که سعدی می گوید؛ ««بنی آدم اعضای یکدیگرند/…».
قرائی مقدم با تاکید بر این که این خصایص جزو خصوصیت فرهنگی ماست، تاکید می کند: خوشبختانه هنوز این خصوصیت فرهنگ ما گم نشده است، چون فرهنگِ مادی نیست که به مادیات بچسبد. امروز آن در شهرهای مختلف مانند مازندران، گلستان، لرستان، ایلام و خوزستان به خوبی خویش را نشان داده است.