بعد از گذشت ۳ سال از تهیه مقدمات زبان های در خطر؛ پیگیری طرح ملی زبان های در خطر از سال آینده

به گزارش صد کادو سرپرست پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری همچون اولویت ها و لزوم های حوزه گویش ها و زبان های محلی را پرداختن به زبان های در خطری دانست که هر چند مقدمات طرح ملی آن از سه سال قبل در گروه زبان و گویش رایج پژوهشکده زبان شناسی، فراهم شده، اما مقرر است از سال آینده به صورت جدی کار خویش را ادامه دهد.
به گزارش صد کادو به نقل از ایسنا، بهروز عمرانی در همایش تخصصی «زبان مادری» برای گرامیداشت روز جهانی زبان مادری اظهار داشت: در واپسین سال های قرن بیستم زبان شناسان به این توافق رسیدند که یونسکو باید برای بحران نابودی زبان ها چاره اندیشی کرده و از آنها با اقداماتی مانند حمایت مالی ثبت و ضبط و بررسی اسناد و مدارک پشتیبانی کند.
او اضافه کرد: یونسکو به منظور پشتیبانی از تنوع زبانی، چند زبانگی، ترویج، شناخت و نگهداشت حدود هفت هزار زبان موجود در جهان و بخصوص زبان هایی که در معرض خطر هستند و جلوگیری از بحران نابودی زبان ها و به دنبال آن، ناپدید شدن فرهنگ ها، روز ۲۱ فوریه را روز جهانی زبان مادری نامگذاری کرد.
وی با اشاره به اینکه زبان مادری فقط زبان نیست بلکه مهمترین نمود یک فرهنگ بوده و پاسداشت آن به منزله ابقاء و احیای هویت و فرهنگ جوامع است، افزود: یونسکو سال ۲۰۱۹ را به نام «اهمیت زبان های بومی در ایجاد و گسترش صلح و آرامش» نامیده است.کشورها با اجرای مراسم گوناگون در چارچوب شعر، سرود خوانی، رقص های محلی، نمایش های سنتی، انتشار مجله و کتاب این روز را جشن می گیرند و هر ساله در ایران هم گرامی داشته می شود.
عمرانی اظهار داشت: پژوهشکده زبان شناسی، کتیبه ها و متون بعنوان نماینده پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، بیشتر از یک دهه است که به مناسبت این روز مراسمی را در چارچوب رویداد فرهنگی برگزار و اولویت های طرح های پژوهشی اش را هم به این مهم اختصاص داده و نتایج آنها را در چارچوب طرح های پژوهشی، کتاب و مجموعه مقالات منتشر می کند.

طرح اطلس زبانی ایران به کجا رسید؟
وی همچون طرح های پژوهشی این پژوهشکده را علاوه بر پرداختن به واژه نامه های گویشی و مستند سازی گویش ها، مبحث طرح ملی اطلس زبانی ایران عنوان نمود و اظهار داشت: طرح ملی اطلس زبانی ایران علاوه بر اینکه مجموعه ای از تمامی میراث زبانی کشور است، همه ی لهجه ها و گویش ها را در خود جای داده است.
عمرانی با اشاره به اینکه این طرح با هدف عرضه تصویری از سیمای زبانی کشور در حال تدوین است، تصریح کرد: نمونه های گویشی دیجیتالی برای آوانویسی و تهیه اطلس آماده شده است.
وی با بیان این نکته که زبان مادری در شکل گیری هویت و شخصیت افراد مؤثر است و فراگیری زبان مادری بر تداوم پیوند فرد با گذشته و ریشه خود می افزاید، اظهار نمود: از جانب دیگر با نابودی یک زبان در اصل فرهنگ پرارزش یک قوم همراه با پیشینه تاریخی، اجتماعی و هنری آن از بین می رود.
او همچون اولویت ها و لزوم های دیگر درباره گویش ها و زبان های محلی را پرداختن به مبحث زبان های در خطر دانست که از سال ۱۳۹۴ در گروه زبان و گویش رایج پژوهشگده زبان شناسی، کتیبه ها و متون مطرح شده و مقدمات آن هم فراهم شده و اضافه کرد: ازاین رو لزوم، مقرر است از سال آینده این طرح ملی به صورت جدی کار خویش را ادامه دهد.
به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، وی افزود: گویش های ایرانی که به صورت اقلیت در کشورهای همسایه (افغانستان یا ازبکستان) بکار می روند، نماینده فرهنگ و تاریخ ایران زمین در آن کشورها هستند و کوشش برای حفظ گویش ها در حقیقت تلاش برای پاسداری از میراث فرهنگی کشورمان خواهد بود.
عمرانی اظهار داشت: با عنایت به لزوم اجرای طرح های نجات بخشی بر مبنای برنامه ششم توسعه، در خصوص تهیه پیوست تخصصی میراث فرهنگی از یک سو و شناسایی و مستندسازی میراث فرهنگی ملموس و ناملموس در حوزه ایران فرهنگی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، در این حوزه برنامه های خویش را اجرایی می کند.