با ارایه چند مقاله تخصصی؛ هشتاد و یکمین فصلنامه ماهور انتشار یافت، گشتی در تاریخ موسیقی

به گزارش صد کادو هشتاد و یکمین فصلنامه موسیقی ماهور با محوریت مبحث سازشناسی موسیقی ایرانی و چند مقاله تخصصی در حوزه های تاریخی منتشر گردید.

به گزارش صد کادو به نقل از مهر، تازه ترین شماره فصلنامه موسیقی «ماهور» با ارائه موضوعات مختلف تخصصی در حوزه موسیقی منتشر گردید. سید محمد موسوی، بابک خضرایی، آرش محافظ و سعید کردمافی اعضای هیات تحریریه این شماره را می سازند.
در توضیح این شماره آمده است:
در مقاله اول این فصلنامه بابک خضرائی به مطالعه پیشینه تاریخی سه گوشه خسروانی، ساقی نامه و مثنوی پرداخته و نتیجه گرفته است که نواهای خسروانی تا قرن ها وجود داشته و آوازهایی کلاسیک و غیرمتریک بوده اند، البته گوشه ساقی نامه با چند وزن عروضی نزدیک به هم قابل پیوند است و وزن گوشه مثنوی کاملا وابسته به یک وزن عروضی مشخص است.
مقاله حامد جلیلوند هم به بحثی تازه در سازشناسی موسیقی ایرانی می پردازد و با در نظرگرفتنِ شرایطِ فرهنگی و عوامل مختلفی مثل حفاظت، استانداردسازی، احیا، اشاعه و ابداع و هم با اتکا به نظریه میدان های پیر بوردیو می کوشد با لایه بندی های متکی بر عوامل مذکور، جایگاه سازهای مختلفِ مورد استفاده در موسیقی دستگاهی را در لایه هایی که آنها را مرکزی، متعارف و پیرامونی نام گذاری می کند، مشخص نماید.
در این شماره ۲ مقاله صفحه شناسی هم در دسترس علاقه مندان قرار گرفته که در مقاله اول به نوشته محمدرضا شرایلی به صفحه شناسی ایران الدوله خواننده کم شناخته شده اوایل قرن هجری شمسی حاضر می پردازد و ضمن کوشش برای تعیین هویت او، دوره های مختلف ضبط آثار این هنرمند را مرور کرده و صفحه شناسی حتی الامکان کاملی از او شامل ضبط های مختلف با کمپانی های «هیز مَسترز وُیس»، «کلمبیا» و «پَته» ارائه می دهد.
در مقاله دوم با نام «صفحه شناسی صفحات پُلیفُن، ۱۹۲۹» به قلم شاهو عبدی کوشیده شده با کنار هم قراردادنِ یافته های حاصل از واکاوی مجموعه موزه موسیقی و برخی مجموعه های شخصی، فهرستِ کاملی از ضبط های نوبت دوم شرکت آلمانی پُلیفن (در سال ۱۳۰۷ شمسی) در تهران را به دست دهد.
در بخش «مفاهیم بنیادین»، مقاله ای از فیلیپ بُلمَن ترجمه شده که به مسئله بازنمودگری موسیقی می پردازد و می کوشد جنبه های مختلفِ آنرا در مباحث قوم موسیقی شناسی بررسی کند. مؤلف مسئله بازنمایی موسیقایی را به مفهومی بسیار وسیع در نظر گرفته که از مواردی در مباحث نشانه شناسی و یا معناشناسی موسیقی فراتر رفته و به مواردی مثل بازنمایی موسیقی در آوانگاری ها و ضبط ها و تألیفات قوم موسیقی شناسان و بازنمایی هویت و مظاهر فرهنگی توسط موسیقی هم تعمیم می یابد.
در بخش «گزارش» هم مهشید فراهانی به بازنگری هفت شی باستانی در رابطه با موسیقی (شامل چهار پیکرک سفالی از نوازندگان، یک پلاک گلی، یک شیپور سفالی و یک فلوت استخوانی) که در موزه ایران باستان نگه داری می شوند، پرداخته و کوشیده است اطلاعات دقیق تری از این اشیا به دست دهد.
«یاد یاران» این شماره به فرهاد گرگین پور، موسیقیدان قشقایی اختصاص دارد که در آبان ماه گذشته در اثر مبتلا شدن به سرطان دارفانی را وداع گفت. بابک خضرائی شرح احوالی کوتاه از او آورده و به برخی فعالیت های موسیقایی او اشاره نموده است.
در بخش «نقد و بررسی» هم ابتدا مقالاتی از آدُلف ژولین منتقد و موسیقی شناس فرانسوی قرن نوزدهم درباره شارل گونو، ربرت شومان، سن سانس و آنتون روبینشتاین ترجمه شده که نمونه های قابل توجهی از نقد موسیقی قرن نوزدهمی در اروپا را به مخاطبان ارائه می دهد. بخشی از این ترجمه ها نقدـ یادداشت های ربرت شومان اند که آنها را در سال های آخر عمرش نوشته است. آروین صداقت کیش در مقاله بعدی این بخش، ضمن انتقاد کلی از مسئله ترجمه در ایران، به نقد ترجمه تازه انتشار یافته از کتاب مشهور ماکس وبر با نام «بنیان های عقلانی و اجتماعی موسیقی» می پردازد و با ذکر نمونه های استخراج شده از متن ترجمه، مشکلات و ایرادات آنرا برمی شمرد.
آخرین نقد این بخش به بررسی و نقد کتاب «ردیف دوره عالی استاد علی اکبر شهنازی، با آوانگاری های فرهاد ارژنگی» اختصاص دارد که چند سال پیش با توضیحات ارشد تهماسبی توسط انتشارات سوره مهر انتشار یافته است.