به گزارش صد کادو به نقل از مهر، محفل روایت فاتحانه دفاع مقدس از روز گذشته تا امروز و مراسم رونمایی، ۴۰ عنوان کتاب از روایت مردمی دفاع مقدس سوم استانهای کشور در عرصه هنری انقلاب اسلامی ایران برگزار شد.
گلعلی بابایی، نویسنده ادبیات پایداری، ضمن اشاره به همزمانی هفته دفاع مقدس با سالگرد شروع جنگ تحمیلی اظهار داشت: جنگ هشت ساله، جنگ ۱۲روزه و جنگ رمضان، با وجود تفاوت در شکل و شیوه نبرد، شباهت های قابل توجهی دارند و در هر سه، دشمن با محاسباتی وارد میدان شد که مقاومت مردم ایران را درنظر نگرفته بود.
وی ضمن اشاره به تفاوت میان این جنگ ها اظهار داشت: در جنگ تحمیلی، دشمن به طور عمده از مرزهای غرب و جنوب وارد شد و بخش اصلی درگیری ها در مناطق مرزی و شهر های نزدیک به مرز شکل گرفت، اما در جنگ های اخیر دیگر مرز مشخصی برای مردم وجود نداشت و شهروندان در تمام کشور، جنگ را با تمام وجود احساس کردند؛ صدای موشک و انفجار را شنیدند، خرابی ها را دیدند و با شهادت هموطنان خود روبرو شدند.
بابایی با تاکید بر تفاوت میدان نبرد امروز با دوران دفاع مقدس اظهار داشت: در دوران دفاع مقدس، بخش عمده نبرد در زمین و در خط مقدم اتفاق می افتاد، اما امروز نیروهای هوافضا، نیروی دریایی و هوایی، پهپادها، سامانه های پدافندی و نیروهای مستقر در نقاط مختلف، هر کدام تجربه منحصربه فردی از جنگ دارند.
وی ادامه داد: رزمنده ای که پشت یک لانچر قرار دارد و می داند بعد از شلیک امکان دارد خودش هدف قرار گیرد، یا نیرویی که با قایق تندرو بسمت ناوگان دشمن حرکت می کند و احتمال هدف قرار گرفتن را می داند، روایت خاص خویش را از این جنگ دارد. این داستانها را باید خود رزمندگان بگویند تا تجربه ای که در میدان داشته اند، دقیق و دست اول ثبت گردد.
این نویسنده ادبیات پایداری اضافه کرد: خلبانانی که با جنگنده های قدیمی تر خود ماموریت های دشوار را انجام دادند، مدافعان مستقر در تنگه هرمز و جزایر و دیگر خطوط مقدم نیز هر کدام روایت ویژه ای دارند که باید ثبت گردد.
آتش نشان، پزشک و پاکبان هم قهرمان جنگ هستند
وی ضمن اشاره به گسترده شدن دامنه سوژه های جنگ های اخیر اظهار داشت: یکی از عناوینی که در روایت جنگ اخیر باید مورد توجه قرار گیرد، تنوع سوژه ها و نقش اقشاری است که شاید در روایتهای جنگ های گذشته کمتر دیده شده اند.
بابایی اضافه کرد: آتش نشان ها از اولین گروه هایی بودند که در خیلی از حملات، جان خویش را به خطر انداختند و وارد میدان شدند. پزشکان، پرستاران و کادر درمان نیز خدمات مهمی به مردم ارایه کردند. نیروهای هلال احمر، کارکنان نیروگاه ها و زحمتکشان پاکبان نیز در این میدان نقش داشتند.
وی اضافه کرد: کارگری که در وضعیت سخت بمباران در کارخانه می ماند تا چرخ صنعت کشور متوقف نشود، یا نیروهایی که برای فعال سازی نیروگاه های لطمه دیده باردیگر به میدان می رفتند، با علم به احتمال حمله مجدد دشمن، هر کدام یک قهرمان ملی هستند و باید در روایت جنگ دیده شوند.
بابایی ضمن اشاره به فعالیت مجموعه بهشت زهرا(س) و مرکز معراج شهدا در جریان حملات اخیر اظهار داشت: شدت بمباران ها و لطمه به خانه ها و اماکن مختلف، شناسایی پیکر شهدا را دشوار کرده بود و در مرکز معراج شهدا خدمات مختلفی به خانواده ها ارایه می شد و حتی برای شناسایی برخی پیکرها از آزمایش DNA استفاده می شد. این بخش از جنگ نیز نیازمند روایت است.
«روایت جنگ» باید از دل میدان و با اسناد شکل بگیرد
این نویسنده با تاکید بر لزوم ثبت دقیق وقایع اظهار داشت: همه این برجستگی ها باید با همان دقتی که راویان در دوران دفاع مقدس وقایع صحنه به صحنه را ثبت می کردند، روایت شود. باید مشخص شود رزمندگان در یک پایگاه دریایی در خلیج فارس چطور ایستادند، چطور کار کردند و چطور به دشمن ضربه زدند.
وی ادامه داد: در ثبت وقایع این جنگ، نام و عملکرد تک تک این افراد باید به درستی ثبت شود؛ برای اینکه آنها آدم های کوچکی نیستند و تجربه ای را پشت سر گذاشته اند که قسمتی از تاریخ معاصر ایران خواهد بود.
بابایی ضمن اشاره به لزوم استفاده از ظرفیت آموزشی کشور اظهار داشت: یکی از کارهای مهم، استفاده از ظرفیت مدارس، متون درسی، دانشگاه ها و حوزه های علمیه است. خطبا و سخنرانان نیز در تبیین ماهیت این جنگ نقش ویژه ای دارند و باید برای جامعه روشن شود که آن چه مردم ایران در این نوبت تجربه کرده اند، یک جنگ تحمیلی و تمام عیار بوده است.
وی با تاکید بر نقش نویسندگان در ثبت این وقایع اظهار داشت: نویسنده امروز ایران، رزمنده ای در خاکریز جنگ روایت هاست و ماموریت او استخراج رگه های ناب مقاومت مردم و ذخیره کردن آن در گنجینه حافظه تاریخی نسل های آینده است.
بابایی اضافه کرد: قلم به دستِ راوی چنین جنگی نباید به مخاطب خود آدرس غلط بدهد. او باید در اثرش از اسناد قوی و معتبر استفاده نماید و از دل روایتهای میدانی و منابع، روایتی روان و منسجم عرضه نماید. چنین روایتی در حقیقت نوعی تاریخ نگاری است که می تواند مخاطب را با وقایع جنگ آشنا کند.
وی ضمن اشاره به برخی ابهام های باقیمانده در رابطه با جنگ هشت ساله اظهار داشت: در بازنمایی دفاع مقدس نیز گاهی سخت گیری های ناصواب موجب شد برخی مقاطع با دقت کافی روایت نشوند و ابهام هایی در حافظه تاریخی مردم باقی بماند. در رابطه با جنگ های اخیر نیز پرسش ها و شبهات مختلفی وجود دارد که اگر روایت دقیق و پاسخ روشنی برای آنها تولید نشود، مخاطب نمی تواند میان روایتهای مختلف تمایز قائل شود.
بابایی ضمن اشاره به اهمیت انتقال روایت ایران به جهان اظهار داشت: بعد از ثبت و تولید روایتهای دقیق، مرحله مهم دیگر، انتقال صادقانه این روایت به جهانیان است. امروز رسانه های اجتماعی در اطلاع رسانی نقش اصلی دارند و در پنج قاره جهان مخاطبانی هستند که می خواهند بدانند در ایران چه اتفاقی رخداده است.
وی ادامه داد: آثار خوبی که تولید می شوند باید ترجمه شوند و به زبان های مختلف در اختیار مخاطبان قرار گیرند. باید با زبانی منطقی و مستند، وقایع و رنج هایی را که مردم ایران تجربه کرده اند، برای جهانیان روایت کرد.
این نویسنده ادبیات پایداری در آخر اظهار داشت: هنوز سوژه های خیلی زیادی در دل جنگ های اخیر وجود دارد که باید استخراج شوند؛ از مظلومیت خانواده هایی که یکجا به شهادت رسیدند تا صلابت فرماندهان و رزمندگان، خلبانان نیروی هوایی، نیروهای پدافند، آتش نشان ها، کادر درمان، نیروهای خدمات شهری و همه عناصر شریف و گمنامی که در این جنگ نقش داشتند.
وی تاکید کرد: اگر این اتفاق بیفتد، ادبیات جنگ های اخیر می تواند از مرحله صرفا ثبت خاطرات عبور کند و به آفرینش آثار ماندگار در گونه های مختلف ادبی و هنری برسد؛ از مستند و خاطره گرفته تا داستان و دیگر قالب های هنری. تحقق این هدف نیز نیازمند حمایت گسترده از اهل قلم و فعالین عرصه روایت جنگ است.
سردار عبدالرضا آزادی، مسئول سازمان حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس سپاه و بسیج، در آئین رونمایی از ۴۰ اثر تازه نشر فاتحان ضمن اشاره به عنوان این برنامه اظهار داشت: «روایت فاتحانه» گفتمان هشت سال دفاع مقدس، جنگ ۱۲روزه و جنگ ۴۰روزه است؛ چونکه ملت بزرگ ایران در هر سه جنگ پیروز شد و اجازه نداد دشمن به اهداف خود نائل شود.
وی ادامه داد: روایت فاتحانه قدرت بوجود می آورد و امیدآفرین است و این خط روایی باید توسط همه راویان، نویسندگان و فعالانی که در این زمینه مجاهدت می کنند، دنبال شود.
آزادی ضمن اشاره به کوشش های انجام شده برای تولید این آثار اظهار داشت: خدا را شاکریم که در حدود هفت ماه گذشته، عزیزان ما تلاش کردند گوشه ای از مجاهدت های ملت ایران را ثبت، مطالعه، پژوهش و ماندگار کنند و حاصل این تلاش ها به حدود ۴۰ اثر رسید که امروز با حضور شما و مسئولان مربوطه رونمایی می شود.
مسئول سازمان حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس سپاه و بسیج با تقدیر از دست اندرکاران این مجموعه آثار اظهار داشت: وظیفه خود می دانم از تمام عزیزانی که در این زمینه مجاهدت کردند، تشکر کنم؛ چه اشخاصی که امروز در این مراسم حضور دارند و چه عزیزانی که در استانهای مختلف کشور فعالیت کردند و امکان حضورشان در این مراسم فراهم نشد.
وی اضافه کرد: در جریان این حوادث، گروههای مختلفی در حوزه امدادرسانی و کمک به مردم ایفای نقش کردند و در کنار آن، ثبت و ضبط این مجاهدت ها نیز وظیفه مهمی بود که بر عهده نویسندگان، راویان و فعالین رسانه ای قرار گرفت.
آزادی با تاکید بر لزوم استمرار این حرکت اظهار داشت: امیدواریم روایت این مجاهدت ها با تلاش و پشتکار فعالین عرصه نویسندگی، تولید کتاب و فیلم و همینطور روایتهای میدانی ادامه پیدا کند.
وی ادامه داد: راویان ما در جریان دفاع مقدس و حوادث اخیر در خیلی از میدان ها حضور پیدا کردند، روایتگری کردند و نقش آفرین بودند و امیدواریم این حرکت باارزش با تلاش و مجاهدت همه عزیزان ادامه داشته باشد.
سمیه جمالی، نویسنده کتاب «خط خاک» از آثار انتشار یافته نشر فاتحان، ضمن اشاره به دغدغه خود برای ثبت وقایع جنگ اظهار داشت: در ایام ابتدائی جنگ احساس می کردم وظیفه ام را به عنوان نویسنده ای که سال ها در عرصه دفاع مقدس فعالیت کرده، به درستی انجام نداده ام و این موضوع برایم به عذاب وجدان تبدیل گشته بود.
او اضافه کرد: روز ۲۳ خرداد، هم زمان با اولین به هدف خوردن ها در تهران، تصمیم گرفتم لحظه به لحظه حوادث را ثبت کنم و پشت لپ تاپ نشستم، اما با گذشت ۱۲ روز نتوانستم چیزی را که در ذهن داشتم به یک روایت کامل تبدیل کنم. این اتفاق برایم سنگین بود و مدام فکر می کردم چه کار دیگری از دستم برمی آید.
جمالی اضافه کرد: وقتی حوادث باردیگر در اسفندماه شروع شد، بار دیگر نوشتن را آغاز کردم. آن زمان حتی آمار شهدا و جزئیات برخی حوادث هنوز تثبیت نشده بود و اطلاعات مدام تغییر می کرد، اما به این نتیجه رسیدیم که باید بنویسیم؛ چونکه کلمات سال ها در اختیار ما قرار گرفته اند تا روزی برای وطن از آنها استفاده نمائیم.
این نویسنده ضمن اشاره به تشکیل گروهی از نویسندگان برای ثبت روایتهای جنگ اظهار داشت: شب یازدهم اسفند، گروهی با عنوان «خانه راوی» شکل گرفت و از نویسندگان و دوستانی که می شناختم دعوت کردم تا در کنار هم داستانها را ثبت نماییم. تاکید ما این بود که حتی اگر جزئیاتی در لحظه بی اهمیت به نظر می آید، باید نوشته شود و کنار گذاشته شود؛ چونکه امکان دارد بعدها همان جزئیات برای تاریخ اهمیت پیدا کند.
وی اظهار داشت: در کنار این گروه، کارهای دیگری مانند ساخت مستند، ثبت عکس، شعر و روایت نیز پیش می رفت. نویسندگان از نقاط مختلف کشور در این جریان حضور داشتند و هرکدام تلاش می کردند قسمتی از آن چه را در جامعه درحال وقوع بود، ثبت کنند.
جمالی ضمن اشاره به تجربه شخصی خود در این نوبت اضافه کرد: گاهی با خودم فکر می کردم دیگران درحال نوشتن هستند و من چه کاری انجام می دهم و احساس می کردم فقط گروهی از نویسندگان را دور هم جمع کرده ام. از سوی دیگر، دلم می خواست در محل به هدف خوردن ها حضور داشته باشم، کنار نیروهای هلال احمر و گروههای جهادی بروم و روایت را از نزدیک ببینم.
او با انتقاد از محدودیت هایی که برای حضور نویسندگان در تعدادی موقعیت ها وجود داشت، اضافه کرد: به من می گفتند مجوز نداریم و نمی توانیم وارد برخی مناطق شویم، اما من گفتم وقتی مقرر است روایت نماییم، باید در میدان حضور داشته باشیم. نویسنده چه تفاوتی با عکاس، مستندساز یا گزارشگر دارد؟ همان گونه که آنها برای ثبت حقیقت باید در صحنه باشند، نویسنده هم باید ببیند و تجربه کند تا بتواند خوب بنویسد.
این نویسنده تاکید کرد: این حرف من یک گلایه برای آینده است؛ اگر انتظار داریم نویسنده دغدغه مند روایت کند، باید امکان حضور وی در صحنه فراهم گردد. البته امکان دارد این امکان برای برخی نویسندگان فراهم شده باشد، اما در هر صورت بخش مهمی از روایت در دل مردم و در بین زندگی روزمره آنها شکل می گرفت.
جمالی ضمن اشاره به کتاب «خط خاک» اظهار داشت: ما به جایی رسیدیم که مردم در آن حضور داشتند و ایستادگی می کردند. «خط خاک» نیز نمونه ای از همین روایتهای مردمی است؛ روایت هایی که تلاش می کنند زندگی مردم و ایستادگی آنها را ثبت کنند.
او اضافه کرد: روایت زندگی شهدا و اتفاقات مهم دیگر اساسا اهمیت دارد و باید به بهترین شکل نوشته شود، اما در کنار آنها باید به روایتهای مردمی نیز توجه بیشتری داشته باشیم؛ چونکه مردم قسمتی از میدان این حوادث بوده اند.
جمالی ضمن اشاره به فعالیت جمعی نویسندگان برای ثبت این داستانها اظهار داشت: خیلی از نویسندگان در ایام نخست جنگ، با وجود نگرانی ها و ابهام هایی که در رابطه با آینده وجود داشت، تصمیم گرفتند بنویسند. حاصل این تلاش ها امروز در قالب کتاب هایی انتشار یافته که «خط خاک» یکی از آنهاست.
او در آخر اظهار داشت: امیدوار هستم همیشه بنویسیم و هیچ گاه بابت نوشتن یا ننوشتن گرفتار عذاب وجدان نشویم. اگر روزی راویان و نویسندگان امروز در کنار ما نبودند، باید کسانی تربیت شده باشند که قصه جنگ را فراموش نکنند.
جمالی تاکید کرد: باید همه خاطرات را ثبت کنیم؛ شادی ها را در دفترهایمان بنویسیم و غم ها را هم ثبت نماییم تا این تجربه ها برای آینده باقی بماند.
به طور خلاصه باید مشخص شود رزمندگان در یک پایگاه دریایی در خلیج فارس چه طور ایستادند، چه طور کار کردند و چه طور به دشمن ضربه زدند. او باید در اثرش از اسناد قوی و معتبر استفاده نماید و از دل روایتهای میدانی و منابع، روایتی روان و منسجم عرضه نماید. تأکید ما این بود که حتی اگر جزئیاتی در لحظه بی اهمیت به نظر می رسد، باید نوشته شود و کنار گذاشته شود؛ چراکه امکان دارد بعدها همان جزئیات برای تاریخ اهمیت پیدا کند.
منبع: صد کادو
categories & tags
In جشن, جشنواره, کادو, هدیه
By آموزش, تولید, خدمات, سازمان