عروسک هایی برای بازنمایی فرهنگ و هویت ایرانی

به گزارش صد کادو به نقل از مهر، در روزگاری که اسباب بازیها در انبوه تولیدات پلاستیکی فرنگی ذوب شدند و ردپایی از فرهنگ بومی در اتاق خردسالان کمرنگ تر از همیشه است، دستانی هنرمند در مجموعه ای به نام «ترنج»، بار یک رسالت فرهنگی را به دوش می کشند. این جا خبری از تولید انبوه بی نام ونشان نیست؛ هر عروسکی که از چرخه تولید ترنج بیرون می آید، تکه ای از یک پازل بزرگ تر است؛ پازلی که مقرر است با ایده ایرانی و مهارت زنانه، باردیگر تعریف کند که اسباب بازی چه طور می تواند فراتر از یک وسیله سرگرمی، شناسنامه فرهنگی یک نسل باشد یوسفی، مدیر این مجموعه، حالا با شبکه ای از ۵۵۰ بانوی هنرمند، بجای تقلا برای کپی کردن نمونه های خارجی، درحال ساخت دنیایی است که شخصیت هایش نه از روی پرده های هالیوود، که از قلب قصه ها و فرهنگ همین سرزمین برآمده است. داستان ترنج، نه در اتاق های فکر شرکتهای بزرگ، که در هیاهوی یک نمایشگاه در دی ماه ۹۸ جرقه خورد. زمانیکه دو هنرمند با مجموعه ای از عروسک های دست ساز، در جشنواره کانون فرهنگی حضور بهم رساندند و در همان روز نخست، تمامی دست رنج شان را به فروش رساندند. یوسفی، که خود تجربه ای بیست ساله در نبض بازار و فروش دارد، همان جا دریافت که خلاقیت فردی، اگر با ساختار مدیریتی گره بخورد، می تواند به یک جریان اقتصادی پایدار تبدیل گردد.
محمود یوسفی، عروسک ساز و مدیر مجموعه ترنج، درباره ی استقبال مخاطبان از عروسک های بومی و ایرانی در گفتگو با گزارشگر مهر اظهار داشت: از همان نخستین جشنواره متوجه شدیم پتانسیل عجیبی در فروش محصولات اصیل و ایرانی است، چونکه غرفه های کناری هنوز پر از کالا بودند، اما محصولاتِ ما تمام شده بود. این یعنی بازار، تشنه محصولی است که «اصالت» داشته باشد. همین نگاه، اردیبهشت ۹۹ را به نقطه عطفی برای تولد عروسک های دست ساز تبدیل کرد.
یوسفی، با اشاره به همکاریهای اخیرشان با نهادهای فرهنگی بیان نمود: هم اکنون، فراتر از تولید معمولی، به یک مرجع برای طراحی کاراکتر تبدیل شدیم. بطورمثال شخصیت هایی مثل «یوز آسیایی» یا «گردآفرید» را طراحی و اجرا کردیم. اینروزها نیز افتخار داریم که پروژه «بابابام» را برای حوزه هنری کودک و نوجوان پیش ببریم. وقتی سفارش طراحی این عروسک را از حوزه هنری دریافت کردیم، تمام تلاش تیم ما بر این بود که این کاراکتر نه تنها وفادار به تصویر پیشنهادی باشد، بلکه روحی در آن دمیده شود که کودک با آن احساس نزدیکی و همزادپنداری کند.
این عروسک ساز، درباره ی کیفیت عروسک های دست ساز ایرانی نسبت به بازار جهانی اظهار داشت: بسیاری تصور می کنند تولیدات جهانی دست نیافتنی هستند. اما از دید من، ما در خلاقیت و ظرافت کارهای دست ساز، نه تنها از دنیا عقب نیستیم که در خیلی از شاخه ها پیشرو هم هستیم. چالش اصلی ما، نه در کیفیت فنی، که در خودباوری برای رسیدن به تولید ساختارمند است. ما ثابت کردیم با ۵۵۰ نیرو هم میتوان کیفیت یکپارچه داشت.
او اضافه کرد: هر عروسکی که در ترنج ایجاد می شود، یک اثر هنری است که مقرر است سال ها در خاطرات یک کودک باقی بماند. ما درحال بازپس گیری سهم فرهنگ ایرانی در اتاق خردسالان هستیم؛ هدفی که شاید در ابتدا کوچک بود، ولی اکنون به جریانی تبدیل گشته که نشان میدهد دست های ایرانی، چه قصه های شنیدنی برای روایت کردن دارند.
محمود یوسفی، با تکیه بر اهمیت کارکرد تربیتی اسباب بازی، بیان نمود: عروسک فقط یک وسیله بازی نیست؛ بلکه ابزاری قدرتمند برای شکل گیری به شخصیت و هویت کودک است. وقتی یک بچه با عروسکی بازی می کند که شخصیت، داستان و حتی ظاهرش با فرهنگ و قصه های خودمان گره خورده، او درحال تجربه نوعی هم ذات پنداری عمیق تر با ریشه های فرهنگی اش است. در مقابل، بازی با عروسک هایی که فقط تقلیدی از فرهنگ بیگانه هستند، ناخودآگاه کودک را از هویت اصلی خود دور می کند. در ترنج اهتمام داریم با خلق شخصیت هایی که قصه شان از دل همین سرزمین برمی آید، به خردسالان کمک نماییم که با فرهنگ و هویت خودشان بیشتر آشنا گردند و هویت ایرانی خودرا در قالب بازی، زندگی کنند.

منبع: sadkado.ir