برسام قهرمانی نیک هستم و حدودا ۱۵ سال است که در این عرصه فعالیت می کنم. البته پدرم، حسین قهرمانی نیک، نزدیک به ۳۰ سال است که در حوزه صنایع دستی فعالیت دارند. ما عمدتاً صنایع دستی به سبک اصفهان تولید می نماییم، بطور ویژه کار قلم زنی و اجرای نقوش کلکسیونی و سبک های کلکسیونی. در کنار آن کارهای فیروزه کوبی، الماس تراش، خاتم و موارد مشابه را تولید می نماییم. ما عمدتا با فلزاتی مانند نقره، مس و برنج کار می نماییم. تولید آثار قلم زنی از صفر تا صد، حتی طراحی آنها با خودمان است. همین طور تمامی سبک های مختلف همچون ریزقلم، برجسته و سایر سبک ها بر پایه طراحی های اختصاصی خودمان اجرا می شوند.
ببینید، ماهیت این کاری که درحال اجراست، تماماً ایرانی و اصیل است. به عنوان نمونه، قدیمی ترین نمونه های مشابه این هنر، جام های طلایی هستند در تپه های باستانی پیدا شده و قدمت آنها به بیشتر از ۵ هزار سال پیش بازمی گردد. این یک هنر کاملا ایرانی است. اگر ما نقوشی را که ماهیت ایرانی ندارند در این آثار اجرا نماییم، شاید از حالت سنتی صرف فاصله بگیرد، اما از نظر من این به مفهوم لطمه به اصالت نیست. یک نوع مدرنیته است؛ به این معنا که همان تکنیک اصیل ایرانی را حفظ می کنید اما نقوش آنرا از الگوهای روز و جهان مدرن وام می گیرید. از نظر من، این تغییر در نقوش، ماهیت و اصالت کار را تغییر نمی دهد.
تا قبل از این، هر کاری در عرصه قلم زنی تولید می شد، عمدتاً نقوش سنتی ایرانی بود؛ یعنی طرح ها از مینیاتور و نگارگری ایرانی وام گرفته می شدند؛ مواردی مثل طرح های گل و مرغ ایرانی یا صحنه های بزم که در آنها پیکره های انسانی وجود داشتند. ما هم اکنون به دنبال نگاهی متفاوت و تلفیقی هستیم تا از تکرار مداوم طرح های قدیمی جلوگیری نماییم. برای نمونه ما از طرح های گل های رئال که در نقاشی های غربی وجود دارد، در آثار خودمان استفاده کردیم. ما این گل های فرنگی را بر آثار قلم زنی که هنری ۵ هزارساله و اصیل است اجرا کردیم؛ ما طرح را کمی تغییر دادیم که با ماهیت اجرای روی فلز سازگار شود و در نهایت آنرا ایرانیزه کردیم.
نمونه دیگر، استفاده از نقاشی های کلاسیک فرانسوی است. این آثار نقوش متنوع و مختلفی دارند؛ بطورمثال کشیدن فرشته ها با خصوصیت های انسانی یا فرشته هایی در ابعاد کودک هستند. ما چند مورد از این طرح ها را انتخاب نموده و با تکنیک قلم زنی روی فلز اجرا کردیم. درحقیقت ما با آوردن این طرح های جهانی به بستر قلم زنی، آنها را با روح و اصالت ایرانی پیوند زدیم تا اثری جدید تولید نماییم.
این طرح های جدید مخاطبان خاص خویش را داشتند و با استقبال خوبی روبرو شدند. گردشگر های خارجی خیلی به وجد می آمدند، چون که اثری ایرانی را می دیدند که برایشان تازگی داشت، اما با نقشی آشنا. ایرانیها هم استقبال زیادی از طرح گل های فرنگی نشان دادند. دلیل این استقبال، خاص بودن و بدیع بودن آن بود؛ چیزی که قبل از این در هنر قلم زنی کمتر دیده شده بود. همیشه نقوش سنتی بوده، اما این طرح های جدید بخصوص مورد توجه مخاطبان جوان تر قرار گرفتند، برای اینکه سبکی نو و متفاوت بود.
آثار طراحی سنتی و قدیمی هم مخاطب قشر جوان را داشتند، اما نه به آن شکلی که انتظار میرفت. این هنر تا مدتی در خطر از دست رفتن و تبدیل شدن به یک هنر مرده قرار داشت. اما خوشبختانه در سه تا پنج سال گذشته، شاهد روی آوردن خیلی از جوانان به این هنر بودیم. فارغ از این نقوش جدیدی که اجرا شده است، نسبت به ده سال گذشته، جوانان استقبال بیشتری از آثار سنتی نشان می دهند و این آثار بالاتر از پیش مورد پسند آنها قرار گرفته است.
متاسفانه، تعداد کمی از هم صنفی هایمان این رویکرد را در پیش گرفتند. یکی از علل آن اینست که برخی اساتید به حوزه های جدید ورود پیدا نمی کنند. بعنوان مثال، استادی که در حوزه طراحی سنتی تبحر دارد، امکان دارد بسمت یادگیری نقاشی اروپائی و اجرای آن در کارهای خود نرود. در صورتیکه در هر سنی با وجود استادی در حوزه کاری خود، می توان از آموزش های جدید برای پیشرفت کار استفاده نمود. می توان از نقاشی های غربی الهام گرفت، ایده هایی را وام گرفت و آنها را متناسب با کار خود بازطراحی کرد. اما متاسفانه این کار را انجام نمی دهند. عده ای بیش از اندازه به سنت وابسته هستند و فکر می کنند اصالت کار تنها در نقوش کاملا سنتی است. در صورتیکه این هنر با هر نقشی اصالت خویش را حفظ می نماید و از بین نمی رود.
این سبک محصولات را نمی شود مثل کارهای فیروزه کوبی و غیره، با تعداد بالا تولید کرد؛ چون فرایند طراحی و اجرای آنها طول می کشد و این کارها یک جورهایی جنبه کلکسیونی پیدا می کنند، ازاین رو تعداد تولیدشان خیلی پایین می آید. اما به طور معمول بمحض این که تمام می شوند، یا حتی پیش از آن، مشتریان سفارش می دهند. این آثار حتی سریع تر از طرح های سنتی فروش می روند. حتی در بعضی کارهایمان از طرح های سنتی کشورهای دیگه هم استفاده کردیم؛ بطورمثال چند مورد از آثار را با ایده گرفتن از بازارهای قدیمی مراکش اجرا کردیم که خیلی با استقبال مواجه شد. وقتی می شود از آنها ایده گرفت و در نسخه ای ایرانی اجرا کرد، چرا نباید این کار را انجام داد؟
بازار صنایع دستی، بازاری گردشگر محور است و بقای آن به حضور گردشگردان وابسته است. متاسفانه، کاهش چشم گیر گردشگردان هم اکنون، لطمه جدی به این صنف وارد کرده است. اگر فضایی فراهم گردد که گردشگران بیشتری جذب شوند و اماکن فرهنگی و باستانی مانند نقش جهان اصفهان، بازار قزوین، عودلاجان تهران و سایر اماکن معرفی شوند، کمک زیادی به رشد صنایع دستی هم خواهد شد. چون که محصولات صنایع دستی که خلق می شود ارزش خیلی بالایی دارند و گردشگران از آنها استقبال خواهند کرد.
از سوی دیگر، افزایش قیمت مواد اولیه یعنی فلزات، تاثیر زیادی بر کار ما گذاشته است. شاید بتوان گفت دلیل اصلی عدم گرایش افراد به این هنر، قیمت بالای محصولات است. بعنوان مثال نقره که چند سال پیش کیلویی حدود ۶ تا ۷ میلیون تومان بود، حالا به کیلویی ۴۲ میلیون تومان رسیده است. همین وضعیت برای فلز مس هم وجود دارد؛ فلزی که قبلا کیلویی ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان بود حالا به کیلویی3 تا ۴ میلیون تومان رسیده است. این افزایش قیمت ها، بطور طبیعی بر قیمت نهائی محصول اثر می گذارد و موجب کاهش تقاضا می شود.
این آثار نقوش متنوع و مختلفی دارند؛ بطورمثال کشیدن فرشته ها با مشخصه های انسانی یا فرشته هایی در ابعاد کودک هستند. به عنوان مثال نقره که چند سال پیش کیلویی حدود ۶ تا ۷ میلیون تومان بود، حالا به کیلویی ۴۲ میلیون تومان رسیده است. همین وضعیت برای فلز مس هم وجود دارد؛ فلزی که قبلا کیلویی ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان بود حالا به کیلویی3 تا ۴ میلیون تومان رسیده است.
categories & tags
In جشن, جشنواره, کادو, هدیه
By آموزش, تولید, فرهنگ, محصولات