گفت وگو با محمدعلی جعفریه نشر کتاب چه طور زنده می ماند؟

صد کادو: محمدعلی جعفریه با اشاره به اینکه ما کشور آمارها هستیم و فقط می خواهیم آمار بدهیم، اعتقاد دارد اگر دولت به وظیفه خود عمل کند، نشر کتاب ادامه دار می شود.
این ناشر در گفت و گو با ایسنا در رابطه با تاثیر تک نرخی شدن ارز و به تبع آن حذف ارز ترجیحی کاغذ بر نشر کتاب در کشورمان، اظهار داشت: بیشتر از ۴۰ سال است که صنعت نشر با کاغذ با ارز دولتی یا ارز ترجیحی درگیر است که در مقاطع مختلف سبب برهم خوردن بازار نشر شده بود؛ اوایل که فاصله قیمت کاغذ دولتی با بازار آزاد زیاد بود، خیلی ها به هوای کاغذ جواز نشر گرفتند. آنها کاغذ را در میدان بهارستان می خریدند و در ظهیرالاسلام می فروختند و سودی که می کردند برابری می کرد با آنکه بخواهند چند سال کتاب چاپ کنند؛ بدین سبب ترجیح می دادند کاغذ را در بازار آزاد بفروشند و عطای کار نشر را به لقایش ببخشند.
او با اشاره به اینکه با ادامه دار شدن تخصیص کاغذ دولتی وابستگی نشر به کاغذ دولتی افزایش پیدا کرد، اظهار داشت: سوای قضیه فساد، کاغذ دولتی به ناشران کمک می کرد تا کتاب ارزان تر انتشار یافته و به دست خریدار برسد. با شرایط به وجودآمده و حذف ارز ترجیحی و تغییر اولویت ها، کاغذ از نظر دولت کالایی استراتژیک نیست. البته مساله ای که وجود دارد این است که اگر بانک مرکزی بموقع ارز را در اختیار تاجران بگذارد و نرخ ارز ثابت شود، ناشر می تواند خویش را با قیمت وفق بدهد و کتاب منتشر کند.
جعفریه اضافه کرد: زمانی که ناشر کاغذ را گران تر می خرد طبعا قیمت کالای تولیدی اش بالاتر می رود، ناشر نمی تواند از سود خود و یا حقوق مؤلف بگذرد، البته خوشبختانه ناشران ما که کتاب تولید می کنند به کمترین سود قانع هستند و تلاش می کنند کتاب با قیمت مناسب تر در اختیار خانواده ها قرار بگیرد و ناشران سودی را که تولیدکنندگان کالاهای دیگر می برند، نمی برند و کتاب منتشر می کنند.
مدیر نشر ثالث در رابطه با این که وظیفه دولت چیست، اظهار داشت: وظیفه دولت این است که وظیفه خویش را انجام دهد. انجام ندادن وظیفه مشکل ساز شده است. شما به عنوان یک دانشجو، محقق، دانش آموز یا استاد دانشگاه اگر به کتابی برای پژوهش نیاز داشته باشید، باید صددرصد کتاب را خریداری کنید حتی اگر پنج صفحه از آنرا لازم داشته باشید. کتابخانه های ما فاقد کتاب های روز هستند و چندین سال است که مخزن های کتابخانه ها با کتاب های سلیقه ای و کتاب هایی که طبق روابط فروخته شده، پر شده است. کتابخانه های ما تهی هستند. اگر دولت کار خویش را بکند و شهرداری ها درصدی از بودجه خویش را به کتابخانه های عمومی بدهند تا نهاد کتابخانه ها بدون رابطه و زدوبند و با انتخاب صحیح توسط کارشناسان کتاب ها را خریداری کند، انتشار کتاب ادامه خواهد داشت؛ در غیر این صورت دودش به چشم خواننده ها می رود.
جعفریه تصریح کرد: اگر دولت وظیفه خویش را انجام دهد و بتواند مخازن کتابخانه ها را پر کند تا مردم مجبور نباشند هر کتابی را که می خواهند بخوانند، خریداری کنند ناشر می تواند کتاب را به قیمت روز بفروشد و به کار خود ادامه دهد و یا طیف خاصی که توانایی خرید کتاب دارند و یا از خرج های دیگر زندگی شان برای کتاب می زنند، کتاب را خریداری کنند. بدین سان کتاب های جدید چاپ می شود. تیراژ ۲۰۰ تایی و ۳۰۰ تایی کتاب برای جامعه ۹۰ میلیونی ما فاجعه است. شاخصه رشد هر ملتی از تیراژ و عناوین کتاب هایش مشخص می شود. ما متاسفانه همه این ها را ول کرده ایم و ادعا می نماییم کشور فرهنگی هستیم. فقط ادعا داریم و کاری صورت نمی گیرد. همه به فکر رابطه های خود هستند.
او در رابطه با این که باتوجه به تعداد زیاد مجوزهای نشر باید در صنعت نشر و صدور مجوز بازبینی صورت بگیرد، اظهار داشت: بارزترین شاخصه کشورمان این است که آمار بدهد و بگوید ۲۲ هزار ناشر داریم، در صورتیکه در هیچ جای دنیا و اروپا هم این تعداد ناشر نداریم یا نمونه دیگر تعداد شرکت های هواپیمایی ایران است، ما بیش از کشور چین که جمعیت میلیاردی دارد، شرکت هواپیمایی داریم. همه این ها مربوط به آمار است. اما باید ببینیم چقدر از این ناشران فعال هستند؟ فکر نمی کنم ۱۰۰ نشر فعال باشند و کار اصلی شان نشر باشد و در سال ۴۰ عنوان کتاب منتشر کنند. این ها آمار است و کاری نمی شود کرد و یا نمی خواهند کاری بکنند.
این ناشر در آخر اظهار داشت: هر دولتی که بیاید تلاش می کند آمار را بالا ببرد اما حیف و میل های زیادی در بودجه بابت این آمارها صورت می گیرد. شما اگز ۱۰۰ ناشر داشته باشید، بودجه ای را که دارید به ۱۰۰ نشر اختصاص می دهید و از آنها کتاب می خرید اما زمانی که ۲۲ هزار نشر داشته باشید، نمی توان خیلی کارها را انجام داد؛ اتفاقی که هم اکنون افتاده است. این ۲۲ هزار نشر بسیاری شان کتاب چاپ نمی کنند و اگر هر سال مجوزها باطل شود، می توان گفت سالی ۱۰ هزار مجوز نشر باطل خواهد شد. اما هم اکنون روز به روز تعدادشان بیشتر می شود. ما کشور آمارها هستیم و باید آمارها بالا باشد.

منبع: sadkado.ir