فقط می گوییم سلفی بد است اما نمی گوییم چرا !

صد کادو: «جوان هایی را می بینیم که مدام از خود سلفی های ناجور می گیرند و آنها را در صفحات مجازی شان منتشر می کنند، عکسهایی که می تواند در زندگی و آینده آنها تأثیرگذار و به صورتی حتی خطرناک باشد. با این وجود هیچ کس توجه نمی کند که چرا جوان ها این کار را می کنند و اصلاً برای کسی مهم نیست. تنها می گوییم که این کار بد است و این افراد گرفتار خودشیفتگی هستند. ولی چرا گرفتار خودشیفتگی شده اند را نمی دانیم.»
اینها قسمتی از سخنان یک عکاس در مصاحبه با ایسناست.
با ورود گوشیهای هوشمند به دنیای مدرن امروز کم کم دوربین های سلفی باز به امکانات موبایل ها اضافه گردید، به شکلی که دیگر برای عکس گرفتن نیازی نبود از کسی درخواست نماییم و تنها با نگاه به دوربین سلفی می توانستیم عکسی که می خواهیم را در هر موقعیتی ثبت نماییم. دوربین های سلفی این توانایی را به ما می دهند که به عکسی که از خود می گیریم واقف باشیم ولی نکته کلیدی امر اینجاست که گاهی بارها باید تلاش نماییم تا یک عکس خوب و دلخواه بگیریم. این امر می تواند زمان زیادی را در طول یک روز از ما بگیرد کما اینکه امروزه شاهدیم خیلی از افراد ساعت ها برای ثبت یک عکس صرف می کنند. در طول این سال ها شاهد بوده ایم که افراد زیادی در دنیا برای سلفی گرفتن لطمه دیده یا جان خودرا از دست داده اند. در همین راستا تصمیم گرفتیم نظر بعضی از عکاسان را جویا شویم و به صورتی به بحث لطمه پذیری این امر بپردازیم.
مسعود زنده روح عکاس بیان می کند که ما امروزه در یک دنیای مدرن و پرسرعت زندگی می نماییم به شکلی که همه چیز مدام در حال تغییر است، حال در این دنیای مدرن همه چیز به فردیت ختم می شود و آدم ها خیلی از مشکلات خودرا بوسیله اینترنت حل می کنند و دیگر خیلی با یکدیگر تعامل متقابل ندارند.
او ادامه می دهد: امروزه زندگی های ما شخصی شده و طبیعتاً وقتی که این اتفاق رخ می دهد چیزی مثل عکاسی که یک امر کاملاً شخصی است تحت تأثیر قرار می گیرد. وجود دوربین در موبایل تحولی روی سیستم ایجاد تصویر در دنیا به وجود آورد که هیچ گاه نمی توانیم از آن فاصله بگیریم، آنرا حذف نماییم و یا حتی با آن مخالفت نماییم.
زنده روح بیان می کند که کارخانه ها و شرکت های تولید موبایل به جهت اینکه مردم بتوانند به چگونگی عکسی که می گیرند واقف باشند و به صورتی بتوانند به تنهایی مشکلاتشان را حل کنند دست به ساخت گوشیهای موبایل با دوربین سلفی زدند.
او اضافه می کند: البته دوربین های سلفی خاصیت دیگری هم دارند؛ به شکلی که می توان با استفاده از آنها در فاصله های دور به صورت تصویری با یکدیگر صحبت کرد. همین طور یکی دیگر از خاصیت های دوربین های سلفی مثلاً در موبایل های جدید آیفون این است که می توان بوسیله میمیک و خاصیت های چهره افراد شخصیت سازی کرد و انیمیشن ساخت.
زنده روح معتقد می باشد که فناوری های نوین در حال اتفاق افتادن است و هیچ گاه نمی توان از آنها گذشت و اظهار داشت که صرفاً تأثیرات مخرب دارند.
وی در همین راستا بیان می کند: تکنولوژی مثل ابزاری همانند کارد یا چاقو است؛ به شکلی که اگر این ابزار را در زندگی نداشته باشیم خیلی از کارهایمان لنگ می ماند حالا یکی می تواند با استفاده از چاقو یک نفر را بکشد یا زخمی کند ولی نمی توان چاقو را تنها به خاطر این خاصیت بدش کنار گذاشت.
این عکاس ادامه می دهد: سلفی گرفتن باز به همین گونه است و می توان از آن استفاده خوب یا بد کرد، درواقع نوع استفاده از هر ابزاری شدیداً به خصوصیت روانشناسی افراد بر می گردد. هم اکنون با عنایت به تحقیقات پژوهشگران بر روی سوژه سلفی گرفتن مشخص شده افرادی که در روز تعداد زیادی سلفی از خود به ثبت می رسانند گرفتار خودشیفتگی هستند و ما این معضل را در فضاهای مختلف مجازی بارها دیده ام.
او بیان می کند که وقتی از کسی عکس می گیریم، سوژه ما بلافاصله می خواهد عکس خودرا ببیند چون نتوانسته به نقاط درونی و چیزی که در ذهن عکاس هست ورود کند.
زنده روح ادامه می دهد: ولی وقتی فرد سلفی می گیرد می داند که دارد چه می کند، درواقع در این حالت او هم عکاس است و هم سوژه عکاسی. به نظر من اینکه یک نفر برای خودش یک سوژه باشد و خودرا در موقعیتی که حضور دارد به نمایش بگذارد امر جذابی است.
او درباره ثبت روزانه تصاویر از زندگی شخصی خود در فضاهای مجازی می گوید که نقاط و مسیرهای جدیدی است که خیلی ها از آن استفاده می نمایند و آنرا دوست دارند.
این هنرمند اضافه می کند: دنیای امروز همین است. باید بپذیریم که مردم گزارش روزانه خودرا جمع می کنند و به اشتراک می گذارند. حال این گزارش روزانه چه به صورت سلفی است یا هر چیز دیگر. بعنوان مثال افرادی را می بینیم که وقتی به رستوران می روند از غذایشان عکس می گیرند یا وقتی به خانه اقوام خود می روند با آنها عکس می گیرند و به اشتراک می گذارند. اسم اینها گزارش روزانه است. آدم ها در دنیا از خود گزارش روزانه ثبت می کنند حال دوربین به سمت خود آنهاست یا به سمت موضوعاتی که مقابل آنهاست.
زنده روح می گوید که می توان به گزارش روزانه افراد با عینک گرایش های فردی، روانشناسی، اقتصادی یا اجتماعی نگاه کرد؛ درواقع با کار کردن بر روی تمایلات شخصی افراد جهت ثبت عکس در فضای مجازی می توان نکات آموزشی و تربیتی زیادی را ایجاد کرد.
او ادامه می دهد: متأسفانه ما فقط بلدیم مخالفت نماییم یا از کنار سوژه بگذریم. گرچه که می توان بررسی کرد که چرا پوزیشنی به نام عکس فیس بوکی یا اینستاگرامی به وجود آمده؟ برای اینکه بارها دیده ایم که وقتی افراد قصد گرفتن یک عکس سلفی دارند، قیافه های عجیب غریب به خود می گیرند. در صورتیکه اگر فرد دیگری دوربین را به سمت آنها بگیرد شکل ایستادن و ژست آنها فرق خواهدنمود. اینها همه اتفاقاتی است که در عکاسی در حال رخ دادن است و آنقدر سرعت آن بالاست که بعداً جمع کردنش سخت خواهد شد.
زنده روح با تاکید بر اینکه تمام این موارد از دیدگاه های مختلف روانشناسی و تربیتی قابل بررسی است، اضافه می کند: چند بار تاکنون شنیده اید افرادی که قصد سلفی گرفتن داشته بخاطر خطرناک بودن آن محل مرده یا لطمه دیده اند؟ سلفی تا این حد مهم شده که سال قبل حداقل سه یا چهار نفر بخاطر آن مردند. بعنوان مثال فرد می خواهد به بالای یک برج برود و ضمن انجام دادن حرکتی خاص سلفی بگیرد ولی بعد به ناگاه می افتد و می میرد. به سادگی نمی توان از این مساله گذشت چون محصول دنیای مدرن امروزی است.
بارها دیده ایم که افراد مشهور و صاحب نام در صفحات مجازی خود عکسهایی در حال انجام یک کار خیر و یا صحنه هایی عجیب غریب منتشر نموده اند. در این باره باز از او سوال می نماییم. در پاسخ می گوید: این امر هم به سوژه خودشیفتگی برمی گردد و از سویی باز به خاطر رفتار اجتماعی ماست. من نمی توانم این مساله را نفی کنم یا بگویم کار خوبی است. رفتار خودشیفتگی درون جامعه وجود دارد و ریشه ای است.
این عکاس اضافه می کند: گرچه که در کشورهای خارجی افرادی مثل آنجلینا جولی که شخصیت های جهانی هستند به دورترین منطقه های آفریقا سفر می کنند ولی عکسی از خودشان در صفحات مجازی منتشر نمی کنند. تصاویری هم که منتشر می شود خبرنگاران از آنها می گیرند البته آنها باز به موقعیت اجتماعی خود فکر می کنند ولی جار و جنجال برای کاری که می کنند راه نمی اندازند.