در تشریح چالش های ترویج علم در جامعه مطرح شد تنها یک موزه فناوری اهداف ترویج علم را محقق نمی کند، ترویج علم در اسناد بالادستی بهتر دیده شود

صد کادو: رییس انجمن ترویج علم ایران در نشست چالش های ترویج علم در جامعه به مرور بعضی از این چالش ها پرداخت و تصریح کرد: ترویج علم رویکرد علمی، اجرایی، آموزشی، پژوهشی و نظارتی بوده و چنانچه یکی از این موارد را نداشته باشد، تنها یک فرآیند اجرایی می باشد که تحقق اهداف آن ممکن نخواهد بود.
به گزارش صد کادو به نقل از ایسنا، اکرم قدیمی امروز در این نشست که در دومین روز از جشنواره علمی – دانشجویی روز علم در خدمت صلح و توسعه در باشگاه دانشجویان دانشگاه تهران برگزار شد، سوژه ترویج علم را دارای چالش های بسیار و نیازمند کسب شناخت آگاهی پیرامون آن دانست و اشاره کرد: چند دهه از مطرح شدن سوژه ترویج علم در ایران می گذرد و در این عرصه آنچه بدون تغییر باقی مانده، رویکرد یا فعالیت های داوطلبانه در ترویج علم است.

وی در همین زمینه ترویج علم را یکی از راهکارهای مقابله با چالش های حاصل از ناآگاهی عنوان نمود و افزود: کاهش آلام جامعه در سایه اجرای برنامه های ترویج علم محقق میگردد که این باز خود مستلزم آموزش، همبستگی و باور به امکان بهبود جهان کنونی است.

رییس انجمن ترویج علم ایران سپس به چند تعریف از ترویج علم پرداخت و تشریح کرد: در یک تعریف ترویج علم یک پارادایم است که پیاده شدن آن در جامعه ای همچون ایران در گروی تحلیل نقاط ضعف و کاستی های آن خواهد بود.

قدیمی افزود: ترویج علم که از آن تحت عنوان افزایش درک عمومی از علم، عمومی سازی علم و همگانی سازی علم باز یاد می شود، همین طور می تواند به عنوان فعالیت در حیطه عمومی تعریف شود که نهادهای مختلفی شامل اقتصادی، فرهنگی و مدنی در آن مشارکت دارند.

وی با اشاره به این که ترویج علم در دهه ۹۰ از مفهوم صرف به فرآیند تبدیل گشته است، این فرآیند را دارای سه مرحله درک علم، پذیرش و مشارکت در آن دانست و اظهار نمود: در کشورهای پیشرفته اجتماعی شدن علم و مرحله مشارکت عموم در آن محقق شده است.

رییس انجمن ترویج علم ایران زمان ورود دولت ها به عرصه ترویج علم را دهه ۹۰ میلادی اعلام نمود و اظهار داشت: از این زمان تحول عمیقی در عرصه ترویج علم به وجود آمده است.

قدیمی، آغازین گام در عرصه فوق را تقویت باور و اعتقاد عمومی به همگانی کردن علم دانست و اضافه کرد: رسانه ها، نخبگان، دانشگاه و مدارس همچون نهادهایی هستند که وظیفه ترویج علم را برعهده گرفتند.

رییس انجمن ترویج علم ایران با اشاره به اشکال جدید ترویج علم در زمان کنونی همچون فروشگاه ها و پارک های علمی، کنفرانس ها و موزه ها تصریح کرد: ترویج علم در قرن ۱۸ و ۱۹ تنها به چاپ دستاوردهای علم و مشارکت داوطلبین این حوزه محدود می شد.

وی ریشه های ترویج علم ایران را شروع به کار رادیو و گزارش قدم گذاشتن به ماه نسبت داد و اظهار نمود: هم اکنون ترویج علم بیشتر مورد اقبال جامعه قرار گرفته است.

قدیمی، استمرار ترویج علم را سبب تقویت تفکر علمی و خردگرایی دانست و اظهار داشت: ترویج علم در نهایت به توسعه جوامع کمک می نماید.

ردیف بودجه مستقلی به ترویج علم اختصاص داده نشده است

رییس انجمن ترویج علم ایران به برخی چالش ها در این عرصه پرداخت و توضیح داد: چالش نخست ابهام در واژه و مفهوم ترویج علم است.

وی با بیان این که در اسناد بالادستی کشور به شکل غیرمستقیم به ترویج علم اشاره شده است، افزود: بتازگی اشاره کوتاهی به سوژه ترویج علم تحت عنوان “مردمی سازی علم” در برنامه ششم توسعه آمده است که امیدواریم در اسناد بعدی بهتر به این سوژه پرداخته شود.

قدیمی همین طور به چالش منابع شامل مادی و حمایتی اشاره و اشاره کرد: ردیف بودجه مستقلی به ترویج علم اختصاص داده نشده است.

تنها یک موزه علم و فناوری نمی تواند اهداف ترویج علم را محقق کند

وی همین طور از نبود تجهیزات در جایگاه خودشان انتقاد و اشاره کرد: تنها یک موزه علم و فناوری نمی تواند اهداف ترویج علم را محقق کند.

رییس انجمن ترویج علم ایران با بیان این که مخاطبان ترویج علم تعریف نشده هستند، گستره آنها را وسیع توصیف و اشاره کرد: هر مخاطبی نیاز به برنامه جداگانه ترویج علم دارد.

قدیمی در همین زمینه ابزارهای ترویج علم در جامعه را محدود دانست و تصریح کرد: رسانه ها نقش مهمی را در این عرصه چه عنوان ابزار و چه بعنوان نهاد بازی می کنند، در حالیکه اثرگذاری کمتر آنها را شاهد می باشیم.

قدیمی متنوع نبودن روش ها، عدم استفاده از صنعت فرهنگی (ساخت فیلم و انیمیشن)، سیستم های ناهمگون و فقدان حفظ لزوم ترویج علم در بین سیاست گذاران را برخی دیگر از چالش های این عرصه برشمرد و اظهار نمود: پیاده سازی ترویج علم باید با عنایت به محیط تاریخی صورت گیرد، این در شرایطی است که معمولا در محیط های غیرمدرن با چالش سخت باوری درباب پذیرش فرهنگ علمی روبه رو هستیم.

انتقاد از تفکیک نشدن الگوی آموزش در مدارس و مشغله دائمی دانش آموزان

رییس انجمن ترویج علم ایران ذیل چالش سیستم های ناهمگون از عدم تفکیک الگوی آموزش در مدارس و مشغله دائمی دانش آموزان انتقاد نمود و اظهار داشت: همین طور باید توجه داشت که در این عرصه با جزیره ای بودن فعالیت ها و کمبود بودجه مواجه هستیم که در این زمینه باید هم افزایی و شبکه سازی صورت گیرد.

وی درانتها درک از ماهیت، هدف، توانایی و محدودیت های ترویج علم را ضروری دانست و اشاره کرد: ترویج علم رویکرد علمی، اجرایی، آموزشی، پژوهشی و نظارتی بوده و چنانچه یکی از این موارد را نداشته باشد، تنها یک فرآیند اجرایی می باشد که تحقق اهداف آن ممکن نخواهد بود.